మొదటిసారిగా ఆర్బిట్ను చేరిన స్పేస్ఎక్స్ స్టార్షిప్.. ముగింపు దశలో ఎదురుదెబ్బ

ఇప్పటివరకు తయారు చేసిన రాకెట్లలోకెల్లా అత్యంత పెద్దది, అత్యంత శక్తివంతమైనది అయిన స్పేస్ఎక్స్ స్టార్షిప్.. 2026 సెప్టెంబర్ 27, ఆదివారం నాడు తొలిసారిగా ఆర్బిట్ను విజయవంతంగా చేరుకుంది. టెక్సాస్లోని బోకా చీకాలో ఉన్న తమ స్టార్బేస్ ఫెసిలిటీ నుంచి కంపెనీ దీన్ని లాంచ్ చేసింది. నాసా చేపట్టిన ఆర్టెమిస్ ప్రోగ్రామ్ కింద మళ్లీ చంద్రుడిపైకి మనుషులను పంపేందుకు, అలాగే అంగారక గ్రహంపైకి ప్రయాణాలు చేయాలనే స్పేస్ఎక్స్ దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలకు ఈ పూర్తిగా రీ-యూజబుల్ లాంచ్ సిస్టమ్ అత్యంత కీలకం. కాగా, ఆర్బిట్ను చేరుకోవడం ఈ లాంచ్ సిస్టమ్కు ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయి. అయితే, హిందూ మహాసముద్రంపై వాతావరణంలోకి దిగుతున్న సమయంలో (డిసెంట్ ఫేజ్) రాకెట్తో సంబంధాలు తెగిపోవడం లేదా క్రాష్ కావడంతో ఈ ప్రయాణం అనుకున్నదానికంటే ముందే ముగిసింది. దీనివల్ల అన్ని టెస్ట్ ఆబ్జెక్టివ్స్ను పూర్తి చేయడం సాధ్యం కాలేదు. గతంలో నిర్వహించిన పలు టెస్ట్ ఫ్లైట్స్ పేలుళ్లతో ముగియడం లేదా ఆర్బిట్ను చేరుకోలేకపోవడం జరిగాయి. ఆ వైఫల్యాలతో పోలిస్తే, ఈసారి ముందుగానే ప్రయాణం ముగిసినప్పటికీ ఆర్బిట్ను విజయవంతంగా చేరుకోవడం ఒక గొప్ప ముందడుగుగా చెప్పవచ్చు.
టెక్సాస్లోని బోకా చీకాలో ఉన్న స్పేస్ఎక్స్ సంస్థకు చెందిన స్టార్బేస్ ఫెసిలిటీ నుంచి సోమవారం నింగికి ఎగిరిన స్టార్షిప్ వెహికల్.. మొదటిసారిగా ఆర్బిట్ను విజయవంతంగా చేరుకుంది. ఇప్పటివరకు తయారైన రాకెట్లలో అత్యంత పెద్దది, శక్తివంతమైనది అయిన ఈ రాకెట్ అభివృద్ధిలో ఇది ఒక కీలకమైన మైలురాయి అని (The Hindu) పేర్కొంది. దాదాపు 120 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ ఎత్తు ఉన్న ఈ నలుపు, వెండి రంగుల లాంచ్ సిస్టమ్.. దట్టమైన పొగను చీల్చుకుంటూ తన 14వ టెస్ట్ ఫ్లైట్లో నింగికి దూసుకెళ్లింది. సుమారు పది గంటల పాటు సాగే ఈ అత్యంత కీలకమైన మిషన్లో భాగంగా 26 నెక్స్ట్-జెనరేషన్ స్టార్లింక్ శాటిలైట్లను అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు (The Hindu).
ఫ్లైట్ ప్రారంభమైన సుమారు 26 నిమిషాలకు అప్పర్ స్టేజ్.. సూపర్ హెవీ ఫస్ట్-స్టేజ్ బూస్టర్ నుంచి వేరుపడి ఆర్బిట్రల్ ఇన్సర్షన్ను విజయవంతంగా పూర్తి చేసుకుంది. ముందు జాగ్రత్త చర్యగా అంతరిక్ష నౌకను సబ్-ఆర్బిట్రల్ ట్రాజెటరీలోనే లాంచ్ చేశారు. ఆ తర్వాత లాంచ్ టీమ్ చర్చించి, వెహికల్ను భూమికి సుమారు 275 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో ఉండే సుస్థిరమైన సర్క్యులర్ ఆర్బిట్లోకి చేర్చడానికి మరోసారి ఇంజిన్లను మండించారు (సెకండ్ బర్న్). దీనికోసం గంటకు దాదాపు 28,000 కిలోమీటర్ల వేగం అవసరమైంది (The Hindu). కంట్రోల్ రూమ్లో అందరూ కేరింతలు కొడుతుండగా, "స్టార్షిప్ ఆర్బిట్లోకి ప్రవేశించింది" అని లాంచ్ టీమ్కు చెందిన ఒక సభ్యుడు ప్రకటించారు. ఆ తర్వాత కొన్ని నిమిషాలకే శాటిలైట్ల డిప్లాయ్మెంట్ ప్రక్రియ మొదలైంది (The Hindu).
గతంలో నిర్వహించిన టెస్ట్ ఫ్లైట్స్ అన్నీ తక్కువ డిమాండ్ ఉండే సబ్-ఆర్బిట్రల్ ట్రాజెటరీల ద్వారానే నడిచాయి. అవన్నీ కరీబియన్ సముద్రంపై పేలిపోవడం లాంటి వైఫల్యాలతో ముగిశాయి (The Hindu). ఈ తాజా మిషన్లో మాత్రం స్టేజ్ సెపరేషన్ జరిగిన కొద్దిసేపటికే సూపర్ హెవీ బూస్టర్ మెక్సికో గల్ఫ్లో పడిపోయింది. అప్పర్ స్టేజ్ మాత్రం తన నిర్దేశిత ఆర్బిట్రల్ లక్ష్యాల వైపు ప్రయాణాన్ని కొనసాగించింది. జార్జ్టౌన్ యూనివర్సిటీకి చెందిన సెంటర్ ఫర్ సెక్యూరిటీ అండ్ ఎమర్జింగ్ టెక్నాలజీ సీనియర్ అనలిస్ట్ అయిన కాథ్లీన్ కర్లీ ఈ లాంచ్కు ముందే మాట్లాడుతూ.. ఆర్బిట్ను చేరడానికి చేసే సెకండ్ బర్న్ ప్రక్రియ "అత్యంత కష్టమైన భాగం" అని పేర్కొన్నారు. వెహికల్ సంక్లిష్టమైన శక్తులను, గ్రావిటీ మార్పులను తట్టుకోవాల్సి ఉంటుందని ఆమె తెలిపారు (The Hindu).
ఆర్బిట్లోకి విజయవంతంగా ప్రవేశించినప్పటికీ.. హిందూ మహాసముద్రంపై దిగుతున్న సమయంలో వెహికల్ కోల్పోవడంతో ఈ ఫ్లైట్ అనుకున్నదానికంటే ముందే ముగిసింది. దీనివల్ల పూర్తి టెస్ట్ ప్రొఫైల్ను పూర్తి చేయడం సాధ్యపడలేదు (AP India). పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో నిర్దేశిత ప్రాంతంలో ల్యాండ్ కావడానికి ముందు, ఈ అప్పర్ స్టేజ్ భూమి చుట్టూ ఆరుసార్లు ప్రదక్షిణ చేయాల్సి ఉంది. నాసా చేపట్టిన ఆర్టెమిస్ ప్రోగ్రామ్ కింద చంద్రుడిపైకి మనుషులను పంపడానికి, అలాగే అంగారక గ్రహంపైకి మనుషులను పంపే తమ దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలను సాధించడానికి అంతరిక్షంలోనే ఇంధనం నింపుకునే (ఇన్-ఆర్బిట్ రీఫ్యుయేటింగ్) సాంకేతికత అత్యంత కీలకం. ఈ నేపథ్యంలో, ఆర్బిట్ మైలురాయిని చేరుకోవడం తమ అభివృద్ధి ప్రయాణంలో "ఉత్తేజకరమైన కొత్త దశ"కి నాంది అని స్పేస్ఎక్స్ భావిస్తోంది (The Hindu).
AP India·The Hindu