సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్ సస్పెన్షన్‌ను కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్ను విచారించనున్న సుప్రీంకోర్టు
చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ సస్పెన్షన్‌ను కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్ను వచ్చే వారం విచారించేందుకు సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది. ఎలక్షన్ కమిషన్ పనితీరుపై తీవ్ర పరిశీలన జరుగుతున్న తరుణంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. అయితే, అందుబాటులో ఉన్న నివేదికలలో పిటిషన్‌కు సంబంధించిన నిర్దిష్ట కారణాలు, పిటిషనర్ ఎవారనే వివరాలను వెల్లడించలేదు. ఈ కేసుకు లిస్ట్ ఇవ్వాలన్న కోర్టు నిర్ణయం, ఈ అంశంపై న్యాయపరమైన విచారణ జరగాలని కోర్టు భావిస్తోందని స్పష్టం చేస్తోంది. ఇది దేశ అత్యున్నత ఎన్నికల అధికారి స్వయంప్రతిపత్తి, జవాబుదారీతనంపై కీలకమైన రాజ్యాంగపరమైన ఘర్షణకు దారితీయవచ్చు.
ఈ పిటిషన్ను వచ్చే వారం విచారణకు జాబితా చేయాలని సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయించడం రాజ్యాంగ సంక్షోభం తీవ్రతను ధృవీకరిస్తోంది: 2003 తర్వాత నమోదైన ఓటర్లను ఎలాంటి చట్టపరమైన ప్రాతిపదిక లేదా విచారణ లేకుండా చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ ఏకపక్షంగా తొలగించారని ఆరోపణలు వచ్చాయి. మాజీ హోం కార్యదర్శి ఆర్.కె. సింగ్ దీనిని "పూర్తిగా చట్టవిరుద్ధం" అని అభివర్ణించారు (The Hindu). పూర్తి కమిషన్ - సీఈసీ జ్ఞానేశ్ కుమార్, కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషిల ఏకాభిప్రాయంతోనే నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని 2023 చట్టం స్పష్టం చేస్తున్నప్పటికీ, స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్, ఫామ్ 6 మార్పులను సీఈసీ ఒక్కరే అమలు చేశారని పిటిషన్‌లో సరైన వాదనలు వినిపించారు (The Hindu). సీఈసీని తొలగించాలని డిమాండ్ చేస్తూ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ఈరోజు సీడబ్ల్యూసీ (CWC) సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. మహారాష్ట్ర అంతటా, పాట్నాలో నిన్న నిరసనలు వెల్లువెత్తాయి. ఇది ఇకపై సాంకేతిక వివాదం కాదని, ఎన్నికల చట్టబద్ధతకు సంబంధించిన సంక్షోభమని ఇది సూచిస్తోంది (The Hindu). తనకై తాను చట్టంగా వ్యవహరిస్తున్న సీఈసీకి వ్యతిరేకంగా మిగిలి ఉన్న ఏకైక వ్యవస్థాపరమైన చెక్ కోర్టు త్వరగా విచారణ చేపట్టడమే.
వచ్చే వారం విచారణ కోసం సుప్రీంకోర్టు పిటిషన్ను లిస్ట్ చేయడం అనేది ఒక సాధారణ ప్రొసీజర్ మాత్రమే. అంతేకాని, ఇది ఎలాంటి మెరిట్‌లను గుర్తించడం గానీ లేదా రాజ్యాంగ సంక్షోభాన్ని "ధృవీకరించడం" గానీ కాదు. సీఈసీ ఏకపక్షంగా వ్యవహరించారన్న పిటిషనర్ వాదన చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను విస్మరిస్తోంది: చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ యాక్ట్, 2023 ప్రకారం కమిషన్ వ్యవహారాలను నిర్వహించే అధికారం సీఈసీకి ఉంది, నిర్ణయాలు ఏకాభిప్రాయంతో కాకుండా మెజారిటీ ఓటు ద్వారా తీసుకోబడతాయి. ఎక్స్ (X) వేదికగా మాజీ హోం కార్యదర్శి ఆర్.కె. సింగ్ చేసిన బహిరంగ లేఖ రాజకీయ జోక్యమే తప్ప, న్యాయపరమైన తీర్పు కాదు; ఓటర్ల జాబితా నుంచి డూప్లికేట్, చనిపోయిన వారి పేర్లను తొలగించడానికి ఉద్దేశించిన చక్కటి పరిపాలనా పరమైన స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ ఏ చట్టపరమైన నిబంధనను ఉల్లంఘించిందో ఆయన నిర్దిష్టంగా చెప్పలేదు. రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ నిరసనలు, నేటి సీడబ్ల్యూసీ సమావేశం అన్నీ ఒక రాజకీయాస్త్రమే తప్ప, వ్యవస్థల పతనానికి నిదర్శనం కావు. కమిషనర్లు సంధు, వివేక్ జోషి అన్ని షెడ్యూల్డ్ సమావేశాలలో పాల్గొంటూ ఎలక్షన్ కమిషన్ పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తోంది. అలాగే సీఈసీ తీసుకున్న చర్యలు జ్యుడీషియల్ రివ్యూకు లోబడి ఉంటాయి - దీనిపై కోర్టు ఇప్పుడు వచ్చే వారం మెరిట్స్ ఆధారంగా విచారించడానికి అంగీకరించింది.
2023 చట్టం మెజారిటీ ఓటింగ్కు అనుమతిస్తుందని, సీఈసీ చర్యలు కేవలం సాధారణ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ క్లీనప్ మాత్రమేనని అవతలి పక్షం వాదిస్తోందని, అయితే ఈసీఐ కార్యకలాపాల కోసం ముగ్గురు కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని చట్టం స్పష్టంగా చెబుతోందని పిటిషన్ వాదిస్తోంది (The Hindu). 2003 తర్వాత చేరిన ఓటర్ల పేర్లను ఎలాంటి ప్రాతిపదిక, విచారణ లేకుండా తొలగించారన్న ఆర్.కె. సింగ్ నిర్దిష్ట ఆరోపణ... మరణించిన లేదా నకిలీ ఎంట్రీల సాధారణ డి-డూప్లికేషన్ కంటే చాలా తీవ్రమైనది (The Hindu). నేడు జరగనున్న కాంగ్రెస్ సీడబ్ల్యూసీ భేటీ, నిన్న మహారాష్ట్రలోని ఎనిమిది జిల్లాలతో పాటు పాట్నాలో జరిగిన నిరసనలు.. స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్, ఫామ్ 6 మార్పులను ఏకపక్షంగా అమలు చేశారనే విస్తృత రాజకీయ ఏకాభిప్రాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి తప్ప, సృష్టించిన సంక్షోభం కావు (The Hindu). వచ్చే వారంలోనే ఎర్లీ హియరింగ్ చేపట్టాలని కోర్టు తీసుకున్న నిర్ణయం.. చట్టబద్ధమైన వ్యాఖ్యానం, రివిజన్ పరిధి సాధారణ జ్యుడీషియల్ సమీక్ష కాకుండా, అత్యవసరంగా విచారించాల్సినంత తీవ్రమైనవని కోర్టు భావిస్తోందనేదానికి సంకేతం.
పిటిషనర్ల ప్రతివాదనలు 2023 చట్టం గురించి వారి సొంత వ్యాఖ్యానాన్నే వాస్తవంగా చూపుతున్నాయి, కానీ చట్టంలోని టెక్స్ట్ను విస్మరిస్తున్నాయి: ఈ చట్టం వ్యాపార నిర్వహణను సీఈసీకి కట్టబెట్టింది మరియు ఏకగ్రీవంగా కాకుండా మెజారిటీ నిర్ణయాలకు అవకాశం కల్పిస్తుంది. 2003 తర్వాత నమోదుల గురించి ఆర్.కె. సింగ్ చేసిన ఆరోపణ ఓపెన్ లెటర్లో ఉన్న నిరూపితం కాని వాదన మాత్రమే తప్ప, చట్ట ఉల్లంఘనకు సాక్ష్యం కాదు. ఇక స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ అనేది నకిలీ, మరణించిన వారి పేర్లను తొలగించడం కోసమే — ఇది కమిషన్ దశాబ్దాలుగా నిర్వహిస్తున్న సాధారణ రోల్-క్లీనింగ్ ప్రక్రియ. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు నిర్వహించిన సీడబ్ల్యూసీ సమావేశం, రాజకీయ నిరసనలు సంస్థాగత లోపానికి నిదర్శనం కాదు, పక్షపాతంతో కూడిన సమీకరణకు నిదర్శనం. షెడ్యూల్ ప్రకారం జరిగే సమావేశాలలో ముగ్గురు కమిషనర్లు పాల్గొంటూనే ఉన్నారు. ఈ పోటీ చట్టబద్ధమైన వ్యాఖ్యానాలను విచారించడానికి సుప్రీంకోర్టు తదుపరి వారం కేసును లిస్ట్ చేయాలనే నిర్ణయం సరైన వేదికను అందిస్తుంది, కమిషన్ కోర్టులో మెరిట్ల ఆధారంగా తన చర్యలను సమర్థించుకుంటుంది.
2003 తర్వాత ఎలాంటి ప్రాతిపదిక లేదా విచారణ లేకుండా ఓటర్లను ఏకపక్షంగా తొలగించారని మాజీ హోం కార్యదర్శి ఆర్.కె. సింగ్ ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ను సస్పెండ్ చేయాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్ను వచ్చే వారం విచారణకు జాబితా చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు నిన్న అంగీకరించింది (The Hindu). కోర్టు ఈ కేసును అత్యవసరంగా విచారిస్తుందని రెండు పక్షాలు అంగీకరిస్తున్నాయి, అయితే 2023 చట్టం ప్రకారం ముగ్గురు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఏకగ్రీవ నిర్ణయాలు తీసుకోవాలా - పిటిషన్ వాదించినట్లుగా - లేదా సీఈసీకి కట్టబెట్టిన మెజారిటీ నిర్ణయ మేకింగ్ను అనుమతించాలా అనే విషయంలో వాటికి ప్రాథమికంగా అభిప్రాయభేదాలు ఉన్నాయి. నకిలీ, మరణించిన ఓటర్ల ఎంట్రీలను తొలగించే స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్, ఫామ్ 6 మార్పులు సాధారణ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ క్లీనప్ కిందకి వస్తాయా లేదా సీఈసీ ఒంటరిగా అమలు చేసిన చట్టవిరుద్ధమైన ప్రక్షాళనా అనేదే ఇక్కడ ప్రధాన ప్రశ్న. కాంగ్రెస్ నేడు సీడబ్ల్యూసీ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది మరియు మహారాష్ట్ర, పాట్నాలలో నిన్న నిరసనలు చెలరేగాయి, అయితే ముగ్గురు కమిషనర్లు తమ విధులను నిర్వర్తిస్తూనే ఉన్నారని, కోర్టు కేసును లిస్ట్ చేయడం అనేది ప్రొసీజరల్ స్టెప్ మాత్రమే తప్ప మెరిట్లపై వచ్చిన తీర్పు కాదని కమిషన్ స్పష్టం చేస్తోంది (The Hindu).
The Supreme Court agreed yesterday to list next week a petition seeking the suspension of Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar, who is accused by former Home Secretary R.K. Singh of unilaterally removing voters enrolled after 2003 without basis or inquiry (The Hindu). Both sides agree the Court will hear the case urgently, but they fundamentally disagree on whether the 2023 Act requires unanimous decisions by all three Election Commissioners — as the petition argues — or permits majority decision-making vested in the CEC, as the Commission contends. The load-bearing question is whether the Special Intensive Revision and Form 6 changes were a routine administrative cleanup of duplicate and deceased entries or a statutorily unauthorized purge executed by the CEC alone. Congress has convened a CWC meeting today and protests erupted across Maharashtra and in Patna yesterday, but the Commission maintains all three Commissioners continue to function and the Court's listing is a procedural step, not a finding of merit (The Hindu).
The Supreme Court agreed to list and hear early a petition challenging CEC Gyanesh Kumar's unilateral exercise of authority.
The HinduThe petition seeks suspension of CEC Gyanesh Kumar from office pending final hearing.
The HinduSenior advocate Vikas Singh and advocates Sudeep Chandra and Mudit Gupta represented petitioner Rakesh Kumar Singh.
The HinduThe oral mentioning for early hearing was made before Chief Justice of India Surya Kant.
The HinduThe CJI agreed to list the petition next week.
The HinduThe petition states that Election Commissioners Sukhbir Singh Sandhu and Vivek Joshi must conduct ECI business through unanimous decisions.
The HinduFormer Union Home Secretary R.K. Singh accused CEC Gyanesh Kumar of removing voter names listed after 2003 without basis or enquiry.
The HinduR.K. Singh called the removal of voter names 'blatantly illegal' in an open letter posted on X on September 28, 2026.
The HinduR.K. Singh urged Opposition parties to boycott elections until the CEC and Election Commissioners resign.
The HinduCongress president Mallikarjun Kharge announced a CWC meeting on September 29, 2026 to discuss ECI issues and demand Gyanesh Kumar's removal.
The HinduThe CWC meeting will discuss internal differences in the ECI, the Special Intensive Revision of electoral rolls, and changes to Form 6.
The HinduCongress held protest marches across Maharashtra on September 28, 2026 demanding Gyanesh Kumar's removal and arrest.
The HinduProtests were held outside district collectorates in Pune, Nagpur, Nashik, Kolhapur, Solapur, Thane, Amravati and Chhatrapati Sambhajinagar.
The HinduClashes erupted in Patna on September 28, 2026 during a protest seeking CEC Gyanesh Kumar's resignation and cancellation of the SIR.
The Hindu
The Hindu