इराणच्या सर्वोच्च सुरक्षा मंडळाच्या प्रमुखाने म्हटले आहे की, इस्लामिक रिपब्लिकविरुद्धच्या नवीन अमेरिकन आर्थिक उपायांना कोणत्याही देशाने दिलेला पाठिंबा तेहरानकडून 'युद्धाचे कृत्य' मानले जाईल.Photo via AP India
लोकसभेचे सुरू असलेले सत्र अनप्रोरोग्ड ठेवण्यात आल्याने सत्ताधारी आघाडीच्या विधिमंडळ प्राधान्यक्रमांवर लक्ष केंद्रित झाले आहे, ज्यामध्ये दोन-तृतीयांश बहुमताची गरज असलेल्या प्रस्तावित डीलिमीटेशन विधेयकाचाही समावेश आहे. निवडणूक क्षेत्रांची पुनर्रचना करणाऱ्या या विधेयकासाठी गृहमंत्री अमित शहा संसदेत आवश्यक पाठिंबा मिळवण्याचा सक्रिय प्रयत्न करत आहेत का, असा सवाल काँग्रेस पक्षाने उपस्थित केला आहे. या पावलामुळे मोठे राजकीय परिणाम होऊ शकतात, असा विरोधकांचा युक्तिवाद आहे. या चर्चेमुळे घटनात्मक दुरुस्त्या आणि निवडणूक सुधारणांवरून निर्माण झालेला तणाव अधोरेखित होतो, तर व्यापक सहमती टाळण्यासाठी कार्यपद्धतीची घाई केली जात असल्याचा आरोप टीकाकारांनी केला आहे. 'द इंडियन एक्सप्रेस'ने या संसदीय घडामोडींवर आणि विरोधकांच्या शंकेवर वृत्त दिले आहे.
नॅशनल बायोडायव्हर्सिटी ऑथोरिटीने काल 27 राज्य जैवविविधता मंडळे, केंद्रशासित प्रदेशांच्या तीन जैवविविधता परिषदा आणि ICAR-इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ हॉर्टिकल्चरल रिसर्चला ॲक्सेस अँड बेनिफिट शेअरिंग (ABS) निधीतून 2.82 कोटी रुपये वितरित केले.
द इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, पंजाबचे फायनान्स मिनिस्टर हरपाल सिंग चीमा यांना त्यांच्या आर्थिक हक्कांसंबंधीच्या प्रलंबित मागण्यांवरून गेल्या काही दिवसांत सरकारी कर्मचाऱ्यांच्या टीकेचा सामना करावा करावा लागला आहे. पगाराची थकबाकी, पेन्शनमधील विसंगती आणि इतर कल्याणकारी मागण्या सोडवण्यात होत असलेल्या दीर्घ विलंबामुळे हा असंतोष निर्माण झाला आहे. कर्मचाऱ्यांच्या मते, प्रशासकीय अनास्था आणि राज्य अर्थ खात्याकडून या मुद्द्याला प्राधान्य दिले जात नसल्यामुळे परिस्थिती अधिक बिकट झाली आहे. राज्याच्या वित्तीय धोरणांची आणि बजेट वाटपाची जबाबदारी असलेल्या मंत्र्यांच्या कार्यालयावर आता आंदोलने आणि तातडीने तोडगा काढण्याच्या मागण्यांचा केंद्रबिंदू बनले आहेत. पंजाबमधील सध्याच्या आर्थिक आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर, सार्वजनिक क्षेत्रातील कर्मचारी आणि राज्य प्रशासन यांच्यातील वाढलेला तणाव यातून दिसून येतो.
पश्चिम बंगाल, ओडिशा, तामिळनाडू आणि आंध्र प्रदेशमधील चार मल्टिट्रॅकिंग प्रकल्पांना कॅबिनेटने दिलेली मंजुरी हा भारतातील रेल्वे पायाभूत सुविधांच्या विस्ताराच्या दिशेने एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. आठ जिल्ह्यांमध्ये पसरलेले आणि विद्यमान नेटवर्कमध्ये अंदाजे 410 किलोमीटरची भर घालणारे हे प्रकल्प, गर्दी कमी करून आणि मालवाहतूक व प्रवासी क्षमता वाढवून ऑपरेशनल कार्यक्षमता सुधारण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात. पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी आणि वाढत्या मागणीला साथ देण्यासाठी विद्यमान मार्गांवर रुळांची संख्या वाढवणे (मल्टिट्रॅकिंग) हे भारतीय रेल्वेचे प्राधान्य राहिले आहे, जे विविध प्रदेशांमधील कनेक्टिव्हिटी आणि आर्थिक वाढ मजबूत करण्याच्या व्यापक प्रयत्नांशी सुसंगत आहे. देशभरातील बॉटलनेक्स दूर करण्यासाठी आणि सेवेची विश्वासार्हता सुधारण्यासाठी यापूर्वी अशाच प्रकारचे प्रकल्प मंजूर करण्यात आले होते, ज्यानंतर रेल्वे विकासावरील सातत्यपूर्ण लक्ष केंद्रित असल्याचे दिसून येते.
'विकसित भारत 2047' या व्यापक मोहिमेचा एक भाग म्हणून आणलेला 'दिल्ली मास्टर प्लॅन 2047', देशाच्या स्वातंत्र्याची 100 वर्षे पूर्ण होतील त्या वर्षापर्यंत दिल्लीचे एका शाश्वत, कार्यक्षम आणि सर्वसमावेशक शहरी हबमध्ये रूपांतर करण्यासाठीचा एक दीर्घकालीन दृष्टिकोन समोर ठेवतो. एक सर्वसमावेशक रोडमॅप म्हणून, राष्ट्रीय विकासाच्या उद्दिष्टांशी ताळमेळ राखत पायाभूत सुविधांमधील तफावत, पर्यावरणीय चिंता आणि वाढती लोकसंख्या यांसारख्या गंभीर आव्हानांना तोंड देण्याचे यामागील धोरण आहे. एकात्मिक शहरी नियोजनावर या प्लॅनमध्ये दिलेला भर, भारताची राजधानी जागतिक मानकांशी सुसंगत करून तिचे आधुनिकीकरण करण्याच्या वाढत्या प्रयत्नांना दर्शवतो; जेणेकरून दिल्ली आर्थिक आणि सांस्कृतिक घडामोडींचे एक डायनॅमिक केंद्र म्हणून कायम राहील. शतकाच्या मध्यात वेगाने शहरीकरण होणाऱ्या लोकसंख्येच्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी दूरदर्शी धोरण आखणे किती तातडीचे आहे, हे या प्लॅनच्या लाँचिंगवरून अधोरेखित होते.
उपराष्ट्रपती श्री सी. पी. राधाकृष्णन यांचा आजचा आंध्र प्रदेश दौरा हा विविध राज्यांमधील त्यांच्या चालू दौऱ्यांचा एक भाग म्हणून, 19 ते 20 ऑगस्ट दरम्यान उत्तराखंडच्या अलीकडील अधिकृत दौऱ्यानंतर होत आहे. प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोच्या (PIB) अधिकृत निवेदनांमध्ये नमूद केल्यानुसार, हे लागोपाठचे दौरे क्षेत्रीय प्रशासनांशी संपर्क साधण्यात आणि विकासात्मक प्राधान्यक्रमांना संबोधित करण्यात उपराष्ट्रपतींच्या सक्रिय सहभागावर प्रकाश टाकतात. उपराष्ट्रपतींच्या आजच्या आंध्र प्रदेश दौऱ्यामुळे फेडरल संबंध बळकट करण्यावर आणि या क्षेत्रातील प्रमुख उपक्रमांच्या प्रगतीचा आढावा घेण्यावर सरकारचे लक्ष केंद्रित असल्याचे अधोरेखित होते.
द इंडियन एक्सप्रेसने वृत्त दिल्याप्रमाणे, गेल्या काही दिवसांत रेस्टॉरंट्सवर टाकण्यात आलेल्या अन्न सुरक्षा छाप्यांमुळे फूड सर्व्हिस इंडस्ट्रीमधील स्वच्छता आणि नियमांच्या पालनाबद्दलच्या चिंता पुन्हा एकदा समोर आल्या आहेत. सहसा स्थानिक आरोग्य प्राधिकाऱ्यांमार्फत राबवल्या जाणाऱ्या या मोहिमांचा उद्देश अन्न सुरक्षा मानकांचे पालन सुनिश्चित करणे आणि ग्राहकांसाठीचे आरोग्याचे धोके टाळणे हा असतो. तथापि, दीर्घकालीन अन्न सुरक्षा टिकवून ठेवण्यासाठी सतत अंमलबजावणी करणे आणि देखरेख व दंडात्मक कारवाईमधील त्रुटी दूर करणे ही अत्यंत महत्त्वाची आव्हाने असल्याचे तज्ञ आणि अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. हे छापे अशा वेळी पडले आहेत जेव्हा सार्वजनिक आरोग्यावरून वारंवार वाद होत आहेत आणि नियमांचे पालन न केल्याच्या आधीच्या घटना मीडियामध्ये समोर आल्या आहेत.
द इंडियन एक्सप्रेसने या आठवड्याच्या सुरुवातीला दिलेल्या वृत्तानुसार, तामिळनाडूच्या वाळूच्या ढिगाऱ्यांमध्ये सापडलेल्या एका नवीन वनस्पतीमुळे सर्वांचे लक्ष वेधले गेले आहे. या शोधामुळे या प्रदेशातील समृद्ध जैवविविधता समोर आली आहे, विशेषतः किनारपट्टीवरील परिसंस्थेमध्ये जिथे वनस्पती अनेकदा कठीण आणि सतत बदलणाऱ्या वातावरणाशी जुळवून घेतात. वाळूचे ढिगारे हे त्यांच्या अस्थिर आणि पोषक घटकांची कमतरता असलेल्या परिस्थितीसाठी ओळखले जातात. येथे बऱ्याचदा विशिष्ट प्रकारची वनस्पती संपदा आढळते, ज्यामुळे पर्यावरण आणि वनस्पतिशास्त्राच्या संशोधनासाठी असे शोध अत्यंत महत्त्वाचे ठरतात. भारताच्या विविध परिसंस्थांमधील कमी माहिती असलेल्या प्रजातींची नोंद ठेवण्याचे आणि त्या समजून घेण्याचे सुरू असलेले प्रयत्न या रिपोर्टमधून अधोरेखित होतात.
बिहारकडे बऱ्याच काळापासून कायदा-सुव्यवस्था नसलेले आणि आर्थिकदृष्ट्या मागासलेले राज्य म्हणून पाहिले गेले आहे—ज्याला बऱ्याचदा भारताचे "बॅडलँड्स" म्हटले जाते. मात्र, आता स्वतःची ओळख एक औद्योगिक वाढीचे केंद्र म्हणून निर्माण करण्यासाठी राज्यात नव्याने प्रयत्न सुरू आहेत. धोरणात्मक सुधारणा आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाचा आधार घेत, उद्योग मंत्री श्रेयसी सिंह यांनी केलेले गुंतवणुकीचे सादरीकरण राज्यामध्ये व्यवसाय आकर्षित करण्याच्या आणि बिहारची प्रतिमा बदलण्याच्या सरकारच्या प्रयत्नांवर प्रकाश टाकते. राज्याच्या गुन्हेगारी आणि अविकासाच्या इतिहासाशी जोडलेले दशकाजुने नकारात्मक समज दूर करण्याच्या व्यापक प्रयत्नांशी हा उपक्रम सुसंगत आहे. सिंह यांच्या सादरीकरणातील तपशील अद्याप समोर आले नसले, तरी संभाव्य राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूकदारांशी संवाद साधण्यापूर्वी आर्थिक पुनरुज्जीवनावर दिलेला हा एक धोरणात्मक भर दर्शवतो.