కొన్నేళ్లక్రితం కొనుగోలు చేసిన స్థలంలో మరో వ్యక్తి ఇల్లు నిర్మిస్తుండడాన్ని గుర్తించిన యజమాని
కాశ్మీర్‌లో జరిగిన ఒక భూ వివాదం గురించి ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఒక వార్తను ప్రచురించింది. ఒక ప్రాపర్టీ ఓనర్ తాను భూమి కొన్న ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత అందులో వేరే ఎవరో ఇల్లు కట్టడం ప్రారంభించినట్లు తెలుసుకున్నారు. ఈ ఘటన ఆ ప్రాంతంలో భూ రికార్డులు, ఆస్తి హక్కులకు సంబంధించి కొనసాగుతున్న సవాళ్లను వెలుగులోకి తెస్తోంది. అక్కడ పత్రాలలో లోపాలు, పరస్పరం వ్యతిరేక క్లెయిమ్‌ల వల్ల వివాదాలు దీర్ఘకాలం పాటు నలుగుతున్నాయి. కాశ్మీర్‌లో భూ పరిపాలనకు సంబంధించి నెలకొన్న ఆందోళనలను ఈ పరిస్థితి ప్రతిబింబిస్తోంది. చారిత్రక రికార్డుల నిర్వహణ సమస్యలు, ఒకదానితో ఒకటి పోటీపడే యాజమాన్య హక్కుల దావాల కారణంగా అక్కడ ఆస్తి లావాదేవీలు ప్రభావితమవుతూనే ఉన్నాయి.
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ శుక్రవారం ప్రచురించిన ఒక రిపోర్ట్ ప్రకారం... కాశ్మీర్‌లోని ఒక ప్రాపర్టీ ఓనర్ తాను ఆరు సంవత్సరాల క్రితం కొనుగోలు చేసిన భూమిలో ఇల్లు నిర్మాణం జరుగుతున్నట్లు ఈ వారం గుర్తించారు. ఆ కొనుగోలుదారు పేరును ఆ పత్రిక బయటపెట్టలేదు. అసలు లావాదేవీ జరిగిన చాలా కాలం తర్వాతే ఆయన ఈ నిర్మాణం గురించి తెలుసుకోవడం ఆ ప్రాంతంలో భూమి హక్కుల పత్రాల బలహీనతను ఎత్తిచూపుతోంది.
కొనుగోలు చేసిన తేదీకి, ఇప్పటికి మధ్య కాలంలో భూమిని స్వాధీనం చేసుకున్న వారి వివరాల గొలుసు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నట్లు ఆ రిపోర్ట్ వివరిస్తోంది. ఆరు సంవత్సరాల పాటు కొనుగోలుదారు ఆ భూమిని పట్టించుకోకపోవడంతో అక్కడ ఒక ఖాళీ ఏర్పడింది. ఆ అవకాశాన్ని వాడుకున్న వేరొక పార్టీ అక్కడ నివాస భవన నిర్మాణాన్ని ప్రారంభించింది. కాశ్మీర్‌లో ఆ భూమి కచ్చితంగా ఏ ప్రాంతంలో ఉంది, ఆ స్థలం ఎంత వైశాల్యం కలిగి ఉంది, ఆ లావాదేవీ విలువ ఎంత అనే వివరాలను ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వెల్లడించలేదు. అలాగే ప్రస్తుతం అక్కడ ఇల్లు కడుతున్న వ్యక్తులు లేదా సంస్థల వివరాలను కూడా తెలపలేదు.
ఈ యూనియన్ టెరిటరీలో భూ పరిపాలనను చాలా కాలంగా వేధిస్తున్న అధికారిక యంత్రాంగం వైఫల్యాలను ఈ కేసు స్పష్టం చేస్తోంది. కాశ్మీర్‌లో చారిత్రక రికార్డుల నిర్వహణలో దశాబ్దాలుగా లోపాలు ఉంటూనే ఉన్నాయి. దానికి తోడు ఘర్షణలు, ప్రజలు నిర్వాసితులు కావడం, 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత పాత రాష్ట్ర రెవెన్యూ చట్టాల స్థానంలో కేంద్ర చట్టాలు అమల్లోకి రావడం వంటి పరిణామాలు ఈ సమస్యను మరింత జటిలం చేశాయి. స్థానికంగా జమాబంది, గిర్దావరి అని పిలిచే రెవెన్యూ రికార్డులు చాలాసార్లు కాలం చెల్లినవిగా ఉంటున్నాయి లేదా వాటిపై వివాదాలున్నాయి. ఇక ప్రభుత్వ రిజిస్టర్లలో యాజమాన్య హక్కుల బదిలీని తెలిపే మ్యుటేషన్ ఎంట్రీలు తరచూ ఆలస్యం కావడం లేదా తారుమారవుతుండడం జరుగుతోంది.
డిజిటల్ ఇండియా ల్యాండ్ రికార్డ్స్ మోడరైజేషన్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా భూ రికార్డులను డిజిటలైజ్ చేయడానికి తర్వాతి కాలంలో వచ్చిన ప్రభుత్వాలు ప్రయత్నించినప్పటికీ, దాని పురోగతి మాత్రం అన్ని చోట్లా ఒకేలా లేదు. అనేక జిల్లాల్లో సర్వేలు ఇంకా పూర్తి కాలేదు. ప్రైవేట్ వ్యక్తుల మధ్యో, లేక ప్రభుత్వ లేదా అటవీ భూములతో ముడిపడి ఉన్న భూముల విషయంలోనో పరస్పరం వ్యతిరేక క్లెయిమ్‌లు రావడం, అవి కాస్తా సంవత్సరాల తరబడి కోర్టు కేసుల్లో నలగడం సర్వసాధారణంగా మారింది. కచ్చితమైన టైటిలింగ్ సిస్టమ్ లేకపోవడం వల్ల క్షేత్రస్థాయిలో పత్రాల కంటే కబ్జానే చెల్లుబాటు అవుతోంది. ఇది ముందస్తుగా భూమిని చూసుకోని కొనుగోలుదారులను మరింత ఇబ్బందుల్లోకి నెడుతోంది.
అసలు కొనుగోలుదారు పోలీసులను, రెవెన్యూ కోర్టులను లేదా కొత్తగా ఏర్పాటు చేసిన ల్యాండ్ ట్రిబ్యునళ్లను ఆశ్రయించారా లేదా అనే విషయాన్ని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రిపోర్ట్ పేర్కొనలేదు. అలాగే ఆ నిర్మాణం చేస్తున్న వ్యక్తి తనకే యాజమాన్య హక్కు ఉందని వాదిస్తున్నారా, లేదా ఎడ్వర్స్ పొసెషన్ (చాలాకాలంగా స్వాధీనంలో ఉన్నట్లు) క్లెయిమ్ చేస్తున్నారా, లేక కేవలం ఆక్రమణకు పాల్పడ్డారా అనేది కూడా స్పష్టంగా తెలియరాలేదు. నిర్మాణం ఇప్పటికే జరుగుతుండడంతో, ఈ వివాదం ఇప్పుడు కేవలం పత్రాల స్థాయి నుంచి భౌతిక వాస్తవికతకు చేరింది. దీనివల్ల ఈ సమస్య పరిష్కారానికి అయ్యే ఖర్చు (న్యాయపరమైన, ఆర్థికపరమైన, రాజకీయపరమైన భారం) ఒక్కసారిగా పెరిగిపోయింది.
Indian Express