కశ్మీర్‌లో భూ యాజమాన్య వివాదం
కశ్మీర్‌లో చోటుచేసుకున్న ఒక భూ వివాదం గురించి ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రచురించింది. ఆ వార్త ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి ఆ భూమిని కొనుగోలు చేసిన ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత అందులో వేరేవారు ఇల్లు నిర్మిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. ఈ ఉదంతం ఈ ప్రాంతంలోని భూ రికార్డులు, ఆస్తి హక్కులకు సంబంధించిన సవాళ్లను వెలుగులోకి తెస్తోంది. ఇక్కడ ఒకే భూమిపై వేర్వేరుక్లెయిమ్‌లు ఉండటం, డాక్యుమెంటేషన్‌లో జాప్యం జరగడం వల్ల లావాదేవీలు పూర్తయిన చాలా కాలం తర్వాత కూడా కొనుగోలుదారులు ఆక్రమణలబారిన పడే ప్రమాదం ఉంది.
ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఈరోజు ప్రచురించిన ఒక కథనం ప్రకారం.. కశ్మీర్‌లో ఒక ఆస్తి యజమాని తాను ఆరు సంవత్సరాల క్రితం కొనుగోలు చేసిన భూమిలో ఇల్లు నిర్మాణం జరుగుతున్నట్లు కనుగొన్నారు. ఈ ఉదంతం ఈ ప్రాంతంలోని భూ పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఉన్న లోపాలను తెలియజేస్తోంది. ఇక్కడ లావాదేవీలు పూర్తయిన చాలా కాలం తర్వాత కూడా కొనుగోలుదారులు ఆక్రమణలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది.
ఈ నివేదికలో కొనుగోలుదారు వివరాలను వెల్లడించలేదు. ఆయన ఆ ప్లాట్‌ను ఆరు సంవత్సరాల క్రితం కొనుగోలు చేశారు. ఆ భూమి చాలా ఏళ్లపాటు ఖాళీగానే ఉంది. అయితే ఇటీవల అదే స్థలంపై యాజమాన్య హక్కులున్నాయని పేర్కొంటూ వేరే వ్యక్తులు అక్కడ నిర్మాణ పనులను ప్రారంభించారు. నిర్మాణం గణనీయంగా ముందుకు సాగిన తర్వాతే అసలు కొనుగోలుదారు ఈ విషయాన్ని తెలుసుకోగలిగారు.
ఈ వివాదం కశ్మీర్‌లోని భూ రికార్డుల నిర్వహణ, మ్యుటేషన్ ప్రక్రియలలో ఉన్న వ్యవస్థాపరమైన లోపాలను బయటపెడుతోంది. టైటిల్ అధికారికంగా బదిలీ అయినప్పటికీ, రెవెన్యూ రికార్డులలో ఈ మార్పు స్పష్టంగా నమోదు కాలేదని లేదా ప్రత్యర్థులు దీనిని సవాల్ చేశారని తెలుస్తోంది. ఈ ప్రాంతంలోని అనేక ప్రాంతాలలో భూ రికార్డుల డిజిటలైజేషన్ ఇంకా పూర్తిగా జరగలేదు. మ్యుటేషన్ ఎంట్రీలలో జాప్యం జరుగుతోంది. రిజిస్టర్డ్ డీడ్‌ల కంటే భౌతిక స్వాధీనమే యాజమాన్యానికి బలమైన సాక్ష్యంగా పరిగణించే పరిస్థితులు ఉన్నాయి. ఇది కేడాస్ట్రల్ డేటాబేస్‌లోని లోపాలను ఆసరా చేసుకుని నకిలీ విక్రయాలకు పాల్పడేవారికి లేదా అన్యాక్రాంత క్లెయిమ్‌లకు అవకాశం కల్పిస్తోంది.
కొత్త టైటిల్ హోల్డర్‌ను గుర్తించడానికి స్థానిక రెవెన్యూ అధికారులు సాధారణంగా మ్యుటేషన్‌ను (ప్రభుత్వ రికార్డులలో యాజమాన్యాన్ని అప్‌డేట్ చేయడం) కోరుతారు. అయితే ఈ ప్రక్రియ పూర్తి కావడానికి నెలలు లేదా సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. ఈ సమయంలో భూమి ఆక్రమణలకు గురికావడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుంది. ఈ ఉదంతంలో కొనుగోలుకు, ఆక్రమణకు మధ్య ఉన్న ఆరు సంవత్సరాల వ్యవధిని బట్టి చూస్తే.. మ్యుటేషన్ ఎక్కడా పూర్తి కాలేదని, లేదా వివాదంలో చిక్కుకుందని, లేదంటె వేరే వారి ఎంట్రీ వల్ల ఇది పక్కనపడిపోయిందని తెలుస్తోంది.
ఈ బాధితుడు న్యాయ సహాయం కోసం కోర్టులను లేదా రెవెన్యూ శాఖను ఆశ్రయించారా లేదా అనే వివరాలను ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ నివేదిక పేర్కొనలేదు. ఇటువంటి కేసుల్లో సాధారణంగా డిక్లరేషన్, పర్మినెంట్ ఇంజంక్షన్ (శాశ్వత నిషేధాజ్ఞ) కోరుతూ దావా వేయడంతో పాటు, నిర్మాణాన్ని నిలిపివేయాలని కోరుతూ స్టే అప్లికేషన్ దాఖలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అయితే నిర్మాణం దాదాపు పూర్తయిన తర్వాత కోర్టులు కూల్చివేత ఆదేశాలు జారీ చేయడానికి వెనుకాడతాయి. ఫలితంగా అసలు యజమానికి నష్టపరిహారం పొందడం ఒక్కటే మార్గంగా మిగులుతుంది.
జమ్మూ కశ్మీర్‌లో సివిల్ కేసుల్లో భూ వివాదాల వాటా చాలా ఎక్కువగా ఉంది. ఈ ఉదంతం ఆ ప్రాంతంలోని విస్తృత పరిస్థితిని ప్రతిబింబిస్తోంది. 2019లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు తర్వాత ఈ ప్రాంతం బయటి రాష్ట్రాల కొనుగోలుదారులకు కూడా అందుబాటులోకి వచ్చింది. కానీ దానికి తగినట్లుగా రికార్డుల నిర్వహణ మౌలిక సదుపాయాలు మాత్రం మెరుగుపడలేదు. డిజిటల్ ఇండియా ల్యాండ్ రికార్డ్స్ మోడరైజేషన్ ప్రోగ్రామ్ కింద ప్రభుత్వం డిజిటలైజేషన్ డ్రైవ్‌లను ప్రారంభించినప్పటికీ, ఈ వివాదం జరిగినట్లు భావిస్తున్న గ్రామీణ, అర్ధ-పట్టణ ప్రాంతాలలో దీని ప్రభావం ఇంకా అంతంతమాత్రంగానే ఉంది.
నేటి వరకు, నిర్మాణం నిలిచిపోయిందా, ఆ రెండో పార్టీ ఎవరు, లేదా అసలు కొనుగోలుదారు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలనుకుంటున్నారు అనే విషయాలు ఇంకా స్పష్టంగా తెలియరాలేదు. సరైన సమయంలో మ్యుటేషన్ జరగకపోతే, భౌతిక పర్యవేక్షణ లేకపోతే కేవలం కాగితాలపై ఉన్న యాజమాన్యం గ్రౌండ్ లెవెల్‌లో ఏ మాత్రం పనిచేయదని ఈ కేసు ఒక హెచ్చరికగా నిలుస్తుంది.
Indian Express