కాజిరంగా యానిమల్ కారిడార్లలో నిర్మాణాలపై రిపోర్ట్ ఇవ్వడంలో అస్సాం విఫలం

జూలై 29న అస్సాం ఎన్విరాన్మెంట్, ఫారెస్ట్ అండ్ క్లైమేట్ చేంజ్ డిపార్ట్‌మెంట్ ఒక ఆర్టీఐ దరఖాస్తుకు సమాధానమిస్తూ, కాజిరంగా యానిమల్ కారిడార్లు, ఎకో-సెన్సిటివ్ జోన్ (ESZ)లలో జరిగిన నిర్మాణ కార్యకలాపాల సమాచారాన్ని "సబ్ జూడిస్" (న్యాయస్థానం పరిశీలనలో ఉంది) కారణంగా "ఇవ్వలేమని" తెలిపింది. అయితే ఏ కేసు గురించి మాట్లాడుతున్నారో మాత్రం స్పష్టం చేయలేదు. ఎన్విరాన్మెంటల్ యాక్టివిస్ట్ రోహిత్ చౌధురి పొందిన ఈ సమాధానం, యునెస్కో వరల్డ్ హెరిటేజ్ సైట్ పర్యావరణ సమగ్రతను రక్షించే సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలను అమలు చేయడంపై కన్జర్వేషనిస్టులు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి మధ్య గత నాలుగేళ్లుగా నడుస్తున్న వివాదంలో తాజా మలుపుగా నిలిచింది.

ఈ వివాదం 2019 ఏప్రిల్ 14 నాటిది. కాజిరంగా నేషనల్ పార్క్, టైగర్ రిజర్వ్‌ను కార్బి ఆంగ్లాంగ్ కొండలతో కలిపే తొమ్మిది యానిమల్ కారిడార్లలో ప్రైవేట్ భూములపై మైనింగ్, స్టోన్ క్వారీయింగ్, కొత్త నిర్మాణాలను సుప్రీంకోర్టు ఆ రోజు నిషేధించింది. అక్రమ క్వారీయింగ్‌ను ఎత్తిచూపుతూ చౌధురి దాఖలు చేసిన పిటిషన్ ఆధారంగా ఈ ఆదేశాలు వెలువడ్డాయి. అలాగే, ఈ కారిడార్లను గుర్తించడానికి, పార్క్ చుట్టూ ఉన్న 10 కి.మీల ESZ పరిధిలో ఆంక్షలను అమలు చేయడానికి రెండు కమిటీలను ఏర్పాటు చేయాలని ఆ ఆదేశం స్పష్టం చేసింది. 2022 మార్చిలో, సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు చేసిన సెంట్రల్ ఎంపవర్డ్ కమిటీ (CEC) న్యూఢిల్లీలో అస్సాం చీఫ్ సెక్రటరీ, అధికారులతో సమావేశమైంది. కారిడార్లు, ESZలలో జరిగిన నిర్మాణాలు, ఇచ్చిన అనుమతులు, ఫోటోలు, తీసుకున్న ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ చర్యలతో కూడిన సమగ్ర జాబితాను సమర్పించాలని రాష్ట్రాన్ని ఆదేశించింది. "ఎలాంటి ఆలస్యం లేకుండా" సమాచారం అందిస్తామని చీఫ్ సెక్రటరీ అంగీకరించినట్లు సమాచారం.

అయినా, దాదాపు నాలుగేళ్ల ఐదు నెలలు గడిచినా ఇప్పటివరకు ఎలాంటి డాక్యుమెంటేషన్ సమర్పించలేదు. రైట్ టు ఇన్ఫర్మేషన్ యాక్ట్‌ను ఉపయోగించి చౌధురి తొలుత జూన్ 14, 2026న సీఈసీని సంప్రదించి అప్‌డేట్స్ కోరారు. దీనిపై సీఈసీ ఆఫీసర్ ఆన్ స్పెషల్ డ్యూటీ వి.కె. పంథారి జూలై 17న సమాధానమిస్తూ... అస్సాం ప్రభుత్వానికి ఏప్రిల్ 4, 2022న, అలాగే మార్చి 5, 2026న పంపిన రెండు రిమైండర్లకు ఎలాంటి స్పందన రాలేదని, సమాచారం అందుబాటులో లేదని పేర్కొన్నారు. దీంతో చౌధురి మే 25న చీఫ్ సెక్రటరీ కార్యాలయానికి రెండో ఆర్టీఐ అప్లికేషన్ పెట్టుకోగా, దాన్ని ఎన్విరాన్మెంట్ డిపార్ట్‌మెంట్‌కు పంపారు. జూలై 29న ఆ డిపార్ట్‌మెంట్ ఇచ్చిన సమాధానంలో ఈ అంశం "సబ్ జూడిస్" అని పేర్కొన్నారే తప్ప, ఏ లీగల్ ప్రొసీడింగ్స్‌ను ఉద్దేశించి అలా అన్నారో లేదా ఈ ప్రతిష్టంభన ఎప్పుడు తొలగిపోతుందో స్పష్టత ఇవ్వలేదు.

అంతరించిపోతున్న దశలో ఉన్న ఏకకొమ్ము ఖడ్గమృగాలు, ఏనుగులు, ఇతర వన్యప్రాణుల సంచారానికి కీలకమైన కాజిరంగాలోని తొమ్మిది కారిడార్లు ప్రస్తుతం ఆక్రమణలు, ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ప్రాజెక్ట్‌ల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 1986 ప్రకారం నిర్దేశించిన 10 కి.మీల ESZ... పార్క్ పర్యావరణ వ్యవస్థకు భంగం కలిగించే మానవ కార్యకలాపాలను నియంత్రించడానికి ఉద్దేశించబడింది. అయితే, అస్సాం ప్రభుత్వం నుంచి పారదర్శకత కరువవడం వల్ల సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల ప్రభావంపై కన్జర్వేషనిస్టులలో ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. చౌధురి తాజా ఆర్టీఐ ప్రయత్నాలకు ముందు మార్చి 2026లో ఇచ్చిన రిమైండర్‌తో సహా, ఎన్నిసార్లు కోరినా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుంచి ఎలాంటి చర్య లేదని సీఈసీ రికార్డులు చూపుతున్నాయి.

ఎన్విరాన్మెంట్ డిపార్ట్‌మెంట్ చెబుతున్న నిర్దిష్టమైన చట్టపరమైన అడ్డంకి ఏమిటి, కారిడార్లను గుర్తించే బాధ్యత గల కమిటీల ప్రస్తుత పరిస్థితి ఏమిటి, కోర్టు ఆదేశాలను పాటించే ఉద్దేశం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉందా లేదా అనేది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియాల్సి ఉంది. కాజిరంగా జీవవైవిధ్యం ఆవాసాల విచ్ఛిన్నతకు గురవుతున్న తరుణంలో, రక్షణ చర్యలను అమలు చేయడంలో జాప్యం జరగడం అనేది పర్యావరణ సున్నిత ప్రాంతాలలో అభివృద్ధి, సంరక్షణల మధ్య సమతుల్యత సాధించడంలో ఉన్న సవాళ్లను నొక్కి చెబుతోంది.