केरळची तिसरी वंदे भारत एक्सप्रेस आता 16 कोचेससह धावणार
वंदे भारत एक्सप्रेस ही भारताची सेमी-हाय-स्पीड ट्रेन सेवा असून, ती सुरू झाल्यापासून देशाचे रेल्वे जाळे आधुनिक करण्याच्या प्रयत्नांच्या केंद्रस्थानी राहिली आहे. केरळची तिसरी वंदे भारत सेवा नऊ महिन्यांपूर्वी सुरू झाली होती, जिची क्षमता आणि प्रवाशांची सुविधा वाढवण्यासाठी आता ती 16 कोचेसपर्यंत अपग्रेड करण्यात आली आहे. हा बदल राज्यातील कनेक्टिव्हिटी आणि प्रवासाचा अनुभव सुधारण्याच्या व्यापक धोरणांशी सुसंगत आहे, विशेषतः अशा मार्गांवर जेथून स्थानिक प्रवासी आणि पर्यटक दोघांचीही सोय होते. देशात कार्यक्षम आणि हाय-स्पीड रेल्वे सेवांची मागणी सातत्याने वाढत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर हे अपग्रेड करण्यात आले आहे.
काल केरळची तिसरी वंदे भारत एक्सप्रेस 16 कोचेसाह अपग्रेड करण्यात आली. ही ट्रेन राज्याची राजधानी तिरुअनंतपुरम ते धार्मिक शहर असलेल्या कोलामनंतर जोडते. तिच्या पहिल्या प्रवासानंतर नऊ महिन्यांनी क्षमता आणि सेवेमध्ये ही मोठी वाढ करण्यात आली आहे. भारतीय रेल्वेने पुष्टी केलेले हे अपग्रेड, 84 किलोमीटरच्या या मार्गावर वाढती प्रवासी मागणी पूर्ण करण्यासाठी आणि प्रवासाची सुविधा सुधारण्यासाठी उचलण्यात आलेले पाऊल आहे, ज्याचा लाभ रोजचे प्रवासी आणि पर्यटक दोघेही घेतात (Indian Express).
सप्टेंबर 2025 पासून सुरू झालेली तिरुअनंतपुरम-कोलाम वंदे भारत सेवा सुरुवातीला 14 कोचेससह धावत होती. भारताचे रेल्वे जाळे आधुनिक करण्यासाठी आणलेल्या या सेमी-हाय-स्पीड ट्रेन्सची ही एक मानक रचना (कॉन्फिगरेशन) आहे. यात आणखी दोन कोचेस (दुसऱ्या पॉवर कारसह) जोडल्यामुळे बसण्याची क्षमता सुमारे 15% ने वाढली असून, या मार्गाची वाढती लोकप्रियता पाहता हा निर्णय घेण्यात आला आहे. ही ट्रेन तिच्या टिल्टिंग तंत्रज्ञानासाठी आणि वळणांवर अधिक वेग घेण्यासाठी ओळखली जाते. यामुळे दक्षिण केरळमधील शहरी भाग आणि तीर्थक्षेत्रांदरम्यान कार्यक्षम कनेक्टिव्हिटी शोधणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही पसंतीची ट्रेन ठरली आहे (Indian Express).
या घडामोडीवरून प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी आणि प्रवाशांच्या अनुभवाला प्राधान्य देण्याच्या भारतीय रेल्वेच्या व्यापक प्रयत्नांवर प्रकाश पडतो. केरळमधील दाट रेल्वे जाळे आणि पर्यटकांची मोठी गर्दी यामुळे अशा अपग्रेडसाठी हे राज्य एक प्रमुख केंद्र म्हणून पुढे आले आहे. देशभरात आता 60 हून अधिक ट्रेन असलेला वंदे भारत फ्लीट हा देशांतर्गत उत्पादनावर भर आणि स्वावलंबन तसेच तांत्रिक प्रगतीचे प्रतीक आहे, कारण याचे बहुतेक भाग देशातच तयार केले जातात. विशेषतः केरळमधील या सेवेचे कौतुक केले जात आहे, कारण पारंपारिक ट्रेनना लागणाऱ्या तीन तासांपेक्षा जास्त वेळेच्या तुलनेत तिरुअनंतपुरम आणि कोलाममधील प्रवासाचा वेळ दोन तासांपेक्षा कमी करण्यात या ट्रेनने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे (Indian Express).
सध्याची मागणी पूर्ण करण्यासाठी हे अपग्रेड करण्यात आले असले, तरी अशा सेवांच्या विस्तारात अजूनही काही आव्हाने कायम आहेत. ट्रॅकचे विद्युतीकरण आणि स्थानकांचे आधुनिकीकरण यांसारख्या पायाभूत सुविधांच्या विकासातील विलंबामुळे या भागातील हाय-स्पीड रेल्वेच्या पूर्ण क्षमतेला मर्यादा येत आहेत. याशिवाय, प्रगत वंदे भारत फ्लीटच्या देखभालीसाठी विशेष सुविधांची गरज असते, ज्यांचा विस्तार अजूनही देशामध्ये सुरू आहे. सध्या तरी तिरुअनंतपुरम-कोलाम मार्गावरील प्रवाशांना अधिक जागा आणि कदाचित कमी प्रतीक्षा वेळ मिळू शकेल, परंतु पुढील सुधारणा केरळच्या रेल्वे पायाभूत सुविधांमध्ये होणाऱ्या आगामी गुंतवणुकीवर अवलंबून असतील (Indian Express).
Indian Express