ವಂದೇ ಮಾತರಮ್ ವಿವಾದದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಮ್ ಹಾಡುವುದರ ಸುತ್ತ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ಚರ್ಚೆಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಿರುವು ನೀಡಬಲ್ಲುದೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಭಾನುವಾರದಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ 1986ರ ಶ Bano (ಶಾ ಬಾನೋ) ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ‘ವಂದೇ ಮಾತರಮ್’ ವಿವಾದವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಶಾ ಬಾನೋ ಕ್ಷಣವೇ? ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಆಡಳಿತರೂಢ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (BJP) ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ (The Hindu).

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ಸೋಮವಾರದಂದು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಂದೇ ಮಾತರಮ್ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಈ ವಿವಾದ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ನಂತರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ದ್ವಂದ್ವ ನೀತಿಯು, ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಶಾ ಬಾನೋ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ರೀತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡುವಂತೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತದಾರರು ಪಕ್ಷದಿಂದ ದೂರಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು (The Hindu).

ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಯರ (ವಿಚ್ಛೇದನ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986ರ ಪಾಸ್‌ ಆಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಶಾ ಬಾನೋ ಪ್ರಕರಣವು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಅವನತಿಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ವಂದೇ ಮಾತರಮ್ ಚರ್ಚೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಅಸ್ಮಿತೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದೆ" ಮತ್ತು "ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಓಲೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಖಂಡರು ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಜೀ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ (The Hindu).

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಧೋರಣೆಯು ಅದರ ತಾತ್ವಿಕ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿರುವ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾದ ಡಾ. ಅಶುತೋಷ್ ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿ, “ವಂದೇ ಮಾತರಮ್‌ನಂತಹ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ತಾಳಲು ಪಕ್ಷ ವಿಫಲವಾಗಿರುವುದು, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ತನ್ನ ಜಾತ್ಯತೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಪಡುತ್ತಿರುವ ಒದ್ದಾಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ "ದೇಶದ್ರೋಹಿ" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ಎದುರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಸವಾಲನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ (The Hindu).

ಈ ವಿವಾದವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಚುನಾವಣಾ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂಬರುವ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಿಜೆಪಿ ಈಗಾಗಲೇ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾತ್ರ ಒಡೆದ ಮನೆಯಂತಿದೆ. ಕೆಲ ನಾಯಕರು "ಬಲವಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ"ಯ ವಿರುದ್ಧ ದೃಢವಾದ ನಿಲುವು ತಾಳಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರು ದೂರವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಿಜೆಪಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ವಿಫಲವಾದರೆ ಅದು ಶಾ ಬಾನೋ ಪ್ರಕರಣದಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿವೆ (The Hindu).