ಲಕ್ನೋ-ದೆಹಲಿ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ 'ಸ್ಪ್ರೈಟ್ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ನಡುವಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ರೈಲಾದ ಲಕ್ನೋ-ದೆಹಲಿ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ "ಸ್ಪ್ರೈಟ್ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್" ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ನಿನ್ನೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ 515 ಕಿ.ಮೀ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಈ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಸೇವೆಯು, ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಕೆಟರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೂರಿಸಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IRCTC) ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ರೈಲನ್ನು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ (PPP) ಮಾದರಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ, ರೈಲಿನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಾನೀಯ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೈಲಿಗೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆನ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ತಿಳಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರೈಲು ಬೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಒಡೆತನವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಬಳಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, 15 ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ 100 ರೈಲುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ 2020ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ವಿಶಾಲ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗ ಇದಾಗಿದೆ. ಸೆಮಿ-ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಟಿಕೆಟಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಡ್‌ ಟು ಎಂಡ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಆಪರೇಟರ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಈ ಮರುನಾಮಕರಣವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾನೀಯ ಕಂಪನಿಯ ಈ ಒಡನಾಟದ ಆರ್ಥಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಸಹ-ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ (co-marketing) ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಂಟು ಹೊಂದಿದೆ. ರೈಲಿನ ಹೊರಮೈ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸ್ಪಾನ್ಸರ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿವೆ ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳು IRCTCಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳ ದೊರೆಯುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರೆ, ಖಾಸಗೀಕರಣ ಮಾದರಿಯು ದರಗಳ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನವಾಗಿ ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಇತರರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಖಾಸಗಿ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ದರಗಳನ್ನು ಏರಿಕೆ ಮಾಡದೆ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಉತ್ತಮ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಗಬಹುದು" ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಸ್ಪ್ರೈಟ್ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಾಗುವುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಖಾಸಗಿ ಆಪರೇಟರ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ತಿಳಿಸಿದೆ.

ರೈಲು ತನ್ನ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, PPP ಮಾದರಿಯ ಸ್ಕೇಲಬಿಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ಸ್ಪ್ರೈಟ್ ತೇಜಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಸಂಕೇತ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.