గోవా హైకోర్టు ప్రశ్నలు: ఓటరు జాబితా నుంచి పేర్ల తొలగింపుపై ఎలక్షన్ కమిషన్ నిలదీత
గోవా ఓటరు జాబితా నుంచి ఆరుగురి పేర్లు తొలగించబడటం వెనుక ఉన్న కారణాలపై వివరణ ఇవ్వాలని హైకోర్టు ఎలక్షన్ కమిషన్‌ను కోరింది. దీన్ని కోర్టు "గ్లిచ్" (లోపం)గా అభివర్ణించింది. రానున్న ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఓటర్ల జాబితా పారదర్శకతపై కోర్టు జోక్యం చేసుకుని నిఘా పెట్టడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
గోవా ఓటరు జాబితా నుంచి ఆరుగురి పేర్లు తొలగిపోవడానికి దారితీసిన పరిస్థితులపై వివరణ ఇవ్వాలని బాంబే హైకోర్టు గోవా బెంచ్ బుధవారం భారత ఎన్నికల సంఘాన్ని (ఎలక్షన్ కమిషన్) ఆదేశించింది. ఈ తొలగింపులను ఎన్నికల సంఘం "గ్లిచ్" (సాంకేతిక లోపం)గా పేర్కొనడాన్ని కోర్టు ప్రశ్నించింది.
ఈ పేర్ల తొలగింపును సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా ఈ ప్రశ్న ఎదురైంది. పీపుల్స్ రిప్రజెంటేషన్ యాక్ట్ ప్రకారం ఎలాంటి పేరునైనా తొలగించే ముందు నోటీసు జారీ చేసి, విచారణ జరపాల్సి ఉంటుంది. అయితే ఈ నిబంధనలను పాటించకుండానే జాబితా నుంచి పేర్లను తొలగించినట్లు పిటిషనర్లు తెలిపారు. ఈ పొరపాటుకు దారితీసిన నిర్దిష్ట సాంకేతిక లేదా పరిపాలనాపరమైన లోపం ఏమిటో వివరిస్తూ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని కోర్టు కమిషన్‌ను ఆదేశించింది.
ఓటరు జాబితా పవిత్రత, పారదర్శకత ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియకు అత్యంత కీలకమని బెంచ్ వ్యాఖ్యానించింది. ప్రభావితమైన ఓటర్ల సంఖ్య ఎంతనేది పక్కన పెడితే, ఏకపక్షంగా పేర్లు తొలగించడం అనేది డేటాబేస్ విశ్వసనీయతపై తీవ్ర ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోందని పేర్కొంది. ఈ అంశాన్ని పరిశీలిస్తామని, తగిన సమాధానం దాఖలు చేస్తామని కమిషన్ కౌన్సిల్ కోర్టుకు తెలిపారు. అయితే అఫిడవిట్ దాఖలు చేయడానికి కోర్టు ఉత్తర్వుల్లో ఎలాంటి నిర్దిష్ట గడువును తక్షణమే సూచించలేదు.
రాష్ట్రంలో రానున్న ఎన్నికల షెడ్యూల్ కోసం ఎలక్షన్ కమిషన్ సన్నాహాలు చేస్తున్న తరుణంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఈ నిర్దిష్ట ఘటనలో ప్రభావితమైన ఓటర్ల సంఖ్య తక్కువే అయినప్పటికీ, పేర్లను తొలగించడానికి ఉపయోగించిన విధానం వెనుక ఉన్న "గ్లిచ్" కేవలం ఒక్కసారి తలెత్తిందా లేక సిస్టమ్‌లో లోపమా అనేది తేలాల్సి ఉంది. ఒకవేళ ఇది సిస్టమ్‌పరమైన లోపం అయితే భవిష్యత్తులో మరింత మంది ఓటర్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని పిటిషనర్లు వాదించారు. జాబితా నిర్వహణ కోసం వాడే సాఫ్ట్‌వేర్, వెరిఫికేషన్ ప్రోటోకాల్స్ పనితీరుపై న్యాయస్థానం ప్రత్యేక దృష్టి సారించినట్లు దీనివల్ల స్పష్టమవుతోంది.
ఓటరు జాబితాల ప్రక్షాళన అనేది నకిలీ, మరణించిన వారి పేర్లను తొలగించేందుకు టెక్నాలజీ ఆధారంగా నిరంతరం జరిగే ప్రక్రియ అని ఎలక్షన్ కమిషన్ గతంలోనూ చెబుతూ వస్తోంది. అయితే ఆ ఆటోమేషన్ ప్రక్రియలో ఎక్కడ లోపాలు తలెత్తుతున్నాయనే దానిపై పారదర్శకత ఉండాలని కోర్టు జోక్యం స్పష్టం చేస్తోంది. లోపం ఏంటో, ఆ పేర్లను పునరుద్ధరించడానికి తీసుకున్న చర్యలు ఏమిటో వివరిస్తూ కమిషన్ అఫిడవిట్ దాఖలు చేసిన తర్వాత ఈ అంశంపై మళ్లీ విచారణ జరిగే అవకాశం ఉంది.
Indian Express