మాజీ ఇండియన్ ఆర్మీ చీఫ్ కాల్చివేత

నేడు (ఆగస్టు 11, 2026) మాజీ ఇండియన్ ఆర్మీ చీఫ్ హత్యకు గురై 40 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. అత్యున్నత స్థాయి సైతాధికారుల భద్రతలో ఉన్న కీలక లొసుగులను బట్టబయలు చేసిన ఈ అరుదైన, హింసాత్మక ఘటన.. ప్రజల్లో, రాజకీయ వర్గాల్లో పెను కలకలం రేపింది. 1986 ఆగస్టు 11న ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ మొదట వెల్లడించిన ఈ ఉదంతం, భద్రతా ప్రోటోకాల్స్ వైఫల్యాన్ని, నాటి అశాంతిభరిత సామాజిక-రాజకీయ వాతావరణాన్ని దేశ చరిత్రలో ఒక చీకటి జ్ఞాపకంగా మిగిల్చింది.

వేర్పాటువాద ఉద్యమాలు, సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు వంటి అంతర్గత భద్రతా సవాళ్లతో భారత్ సతమతమవుతున్న సమయంలో ఈ హత్య జరిగింది. దాడి జరిగిన ప్రాంతం, పాల్పడిన వారు లేదా తక్షణ పరిస్థితులు వంటి నిర్దిష్ట వివరాలను నాటి రిపోర్టుల్లో వెల్లడించనప్పటికీ, ఈ హత్య సైనిక, రాజకీయ వర్గాలను తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. “ప్రముఖ ప్రజాప్రతినిధుల రక్షణలో ఉన్న దుర్బలత్వాలపై ఇది అత్యవసర ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది” అని ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఆ సమయంలో పేర్కొంది. అప్పటివరకు అజేయులుగా భావించిన అగ్రశ్రేణి అధికారుల భద్రతలో జరిగిన ఈ వైఫలయం దేశాన్ని తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసింది.

ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, పదవీ విరమణ చేసిన సైనిక నేతలకు కల్పిస్తున్న భద్రతా ఏర్పాట్లలో లోపాలపై ప్రభుత్వం నుంచి తీవ్ర విమర్శలు వ్యక్తమయ్యాయి. వారిలో చాలామంది అప్పటికీ ప్రముఖ ప్రజాప్రతినిధులుగానే కొనసాగుతున్నారు. నిఘా వర్గాలు, లా ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఏజెన్సీల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం, హై-ప్రొఫైల్ వ్యక్తుల రక్షణ కోసం కఠినమైన ప్రోటోకాల్స్ వంటి వ్యవస్థాగత సంస్కరణలు చేపట్టాలని ఈ కేసు డిమాండ్లను ఊపందుకునేలా చేసింది. అయితే, ఈ బాధ్యులను గుర్తించారా లేదా చట్టం ముందు నిలబెట్టారా అనే దానిపై ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ఆర్టికల్ స్పష్టత ఇవ్వలేదు. దీనివల్ల ఈ ఘటనకు సంబంధించి అనేక విషయాలు అస్పష్టంగానే మిగిలిపోయాయి.

1980ల మధ్యకాలంలో పంజాబ్, ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు, జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు వంటి విస్తృత రాజకీయ అస్థిరతల నేపథ్యంలో ఈ హత్య జరిగింది. మిలిటెంట్ గ్రూప్‌ల పెరుగుతున్న దుస్సాహసానికి, ఈ దాడికి మధ్య పోలికలను నాటి విశ్లేషకులు గమనించినప్పటికీ, పబ్లిక్ రికార్డుల్లో ఎటువంటి ప్రత్యక్ష సంబంధాలు వెల్లడి కాలేదు. జాతీయ భద్రతను కాపాడుతూనే, ప్రజాస్వామ్య బద్ధంగా పారదర్శకతను పాటించడంలో ఎదురయ్యే సవాళ్లను ఈ ఘటన నొక్కిచెప్పింది. ఉగ్రవాద నిరోధక చర్యలు, పౌర స్వతంత్రాలపై నేటికీ సాగుతున్న చర్చలను ఈ అంశం ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంది.

నాలుగు దశాబ్దాల గడిచినప్పటికీ, భారతదేశంలో ప్రముఖ వ్యక్తులు ఎదుర్కొంటున్న ముప్పుపై జరిగే చర్చల్లో ఈ కేసు ఇప్పటికీ ఒక రెఫరెన్స్ పాయింట్‌గా నిలుస్తోంది. ముఖ్యంగా పదవి నుంచి తప్పుకున్న తర్వాత కూడా టార్గెట్‌గా మారే అవకాశం ఉన్న వ్యక్తుల కోసం, ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత రక్షణ వ్యూహాలను రూపొందించాల్సిన అవసరాన్ని సెక్యూరిటీ ఎక్స్‌పర్ట్స్ ఈ ఉదంతం ద్వారా తరచుగా ఉదహరిస్తుంటారు. ఏదేమైనా, నాటి కాలానికి చెందిన అనేక హై-ప్రొఫైల్ కేసుల మాదిరిగానే.. దీనికి సంబంధించిన పూర్తి నిజాలు, ఉద్దేశాలు, నిందితులు, అధికారిక యంత్రాంగం స్పందించిన తీరు వంటివి ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో వెలుగులోకి రాలేదు. దీనివల్ల చరిత్రకారులు, పాలకులు దీనికి సంబంధించిన మిస్టరీని ఇంకా ఛేదించాల్సి ఉంది.