पंजाबमधील विद्यार्थ्यांमध्ये AAP च्या कार्यक्रमावरून संताप
पंजाबमधील एका आम आदमी पार्टीच्या कार्यक्रमामुळे विद्यार्थ्यांमध्ये संताप उसळला आहे. या कार्यक्रमावर टीका करताना विद्यार्थ्यांनी भगतसिंग यांच्या विचारांचा दाखला दिला आणि या सर्व प्रकारामुळे ते "रडत असतील", अशी प्रतिक्रिया दिली. या वादावर ‘द इंडियन एक्सप्रेस’ने प्रकाश टाकला आहे, मात्र या कार्यक्रमाचे स्वरूप नेमके काय होते आणि विद्यार्थ्यांच्या संतापाची नेमकी कारणे काय आहेत, याचे तपशील उपलब्ध दाव्यांमध्ये दिलेले नाहीत.
‘द इंडियन एक्सप्रेस’ने शुक्रवारी एका आर्टिकलमध्ये पंजाबमधील एका अलीकडील आम आदमी पार्टीच्या कार्यक्रमावरून विद्यार्थ्यांनी केलेल्या विरोधाची सविस्तर चर्चा केली आहे. क्रांतीकारक भगतसिंग यांच्या प्रतिमेचा संदर्भ देत या संपूर्ण वादाकडे पाहिले जात असल्याचे यात म्हटले आहे. वृत्तपत्राच्या रिपोर्टनुसार, या कार्यक्रमामुळे विद्यार्थी संघटनांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली असून, हा कार्यक्रम स्वातंत्र्यसैनिकांच्या विचारांशी प्रतारणा करणारा असल्याची टीका त्यांनी केली आहे. या सर्व प्रकारामुळे भगतसिंग "रडत असतील" अशी संतप्त प्रतिक्रिया विद्यार्थ्यांनी दिली.
रिपोर्टनुसार, पक्षाचे राजकीय कृत्य आणि राज्यातील विद्यार्थी संघटना दावा करत असलेला क्रांतिकारी व सत्तेविरोधी विचारसरणी यांच्यातील तफावतीमुळे हा वाद निर्माण झाला आहे. सत्ताधारी पक्षाने आयोजित केलेल्या या कार्यक्रमात अशा प्रकारची प्रतीके आणि भाषणे वापरण्यात आली, ज्यावरून विद्यार्थ्यांनी भगतसिंग यांच्या प्रतिमेचा राजकीय फायद्यासाठी गैरवापर केला जात असल्याचा आरोप केला आहे, असे आर्टिकलमध्ये नमूद केले आहे. पंजाबमधील तरुणांसमोरील बेरोजगारी, शेतकरी संकट आणि ड्रग्सची समस्या यांसारख्या महत्त्वाच्या मुद्यांकडे दुर्लक्ष करून हा राजकीय लाभ घेतला जात असल्याचे विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे. या आर्टिकलमध्ये उद्धृत केलेल्या विद्यार्थी नेत्यांनी AAP सरकारवर ऐतिहासिक प्रतिकाराच्या एका प्रतीकाचा केवळ निवडणुकीचा प्रचार करण्यासाठी वापर केल्याचा आरोप केला आहे. क्रांतिकारकाचे विचार आणि सध्या सुरू असलेला कारभार यांच्यात जमीन-अस्मानाचा फरक असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.
‘द इंडियन एक्सप्रेस’च्या मते, हा रोष केवळ प्रतीकात्मक नाही. पंजाबच्या विद्यार्थी राजकारणात सुरू असलेल्या मोठ्या बदलांचे हे प्रतिबिंब आहे. डाव्या आणि क्रांतिकारी परंपरांशी जोडलेल्या संघटना सध्याच्या प्रशासनाला जाब विचारण्यासाठी अधिक आक्रमक झाल्याचे यात दिसून येते. फी वाढ, कॅम्पस स्वायत्तता आणि राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाची (NEP) अंमलबजावणी यावरून राज्य सरकार आणि विद्यार्थी संघटनांमध्ये याआधीही संघर्ष झाले आहेत, आणि हा प्रकार त्याच मालिकेतला असल्याचे रिपोर्टमध्ये म्हटले आहे. या पार्श्वभूमीवर, AAP चा कार्यक्रम एक फ्लॅशपॉइंट ठरला असून, त्यातून ऐतिहासिक वारशावर मालकी हक्क सांगण्यावरून सुरू असलेला वाद चव्हाट्यावर आला आहे.
हा लेख न सुटलेल्या तणावाचा उल्लेख करून संपतो: पक्ष निवडणुकीत वैधता मिळवण्यासाठी या क्रांतिकारी नेत्याच्या नावाचा वापर करण्याचा प्रयत्न करत असताना, विद्यार्थी चळवळ मात्र भगतसिंग यांच्या विचारांचा असा अर्थ काढत आहे जिथे दिखाव्यापेक्षा सत्तेकडून उत्तरदायित्वाची मागणी केली जाते. सरकार विद्यार्थ्यांच्या या मागण्यांवर गांभीर्याने विचार करणार की या रोषाला कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न म्हणून हाताळणार, हा प्रश्न अद्याप कायम आहे.
Indian Express