जर्मनीच्या तणाव कमी करण्याच्या आवाहनानंतर रशियन हल्ल्यात युक्रेनमध्ये दोन जण ठार

शनिवारी युक्रेनमध्ये रशियन हल्ल्यात दोन जण ठार झाले. 2022 नंतर दोन्ही देशांमधील पहिल्या उच्च-स्तरीय राजनैतिक संपर्कात, युद्धाचा तणाव कमी करण्याच्या जर्मनीच्या आवाहनाला मॉस्कोने काही तास आधीच फेटाळून लावले होते (AP India). या हिंसाचारासोबतच अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा दबाव वाढवत युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष व्होदोदिमिर झेलेन्स्की यांना रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याशी वाटाघाटी करून तडजोड करण्याचे आवाहन केले (AP India).

फेडब्रुवारी 2022 मध्ये पूर्ण प्रमाणावर आक्रमकता सुरू झाल्यानंतर रशियन परराष्ट्र मंत्री सर्गेई लावरोव आणि त्यांच्या जर्मन समकक्षा अनालेना बेअरबॉक यांनी न्यूयॉर्कमधील संयुक्त राष्ट्र महासभेच्या पार्श्वभूमीवर पहिली द्विपक्षीय बैठक घेतली, जिथे हे रक्तपात आणि राजनैतिक संघर्ष समोर आले (Reuters India). बेअरबॉक यांनी रशियाला आपली आक्रमकता संपवण्याचे आणि सैन्य मागे घेण्याचे आवाहन केले, परंतु लावरोवले हे आवाहन फेटाळून लावले. तसेच, हा संघर्ष पाश्चात्य धोरणांमुळे आणि रशियन अटींवर वाटाघाटी करण्यास युक्रेनचा नकार यामुळे निर्माण झाला आहे, ही मॉस्कोची भूमिका त्यांनी पुन्हा एकदा स्पष्ट केली (Reuters India). संयुक्त राष्ट्रांमध्ये दोन्ही बाजूंचे संपर्क सुरू असतानाही, मॉस्को आणि प्रमुख युरोपियन राजधानींमधील कायमस्वरूपी गतिरोध या संक्षिप्त आणि तणावपूर्ण मानल्या गेलेल्या भेटीमुळे अधोरेखित झाला (Reuters India).

युद्धाच्या मैदानात परतताना, रशियन हल्ल्यांमध्ये दोन जणांचा जीव गेला. एसोसिएटेड प्रेसने (The Associated Press) उद्धृत केलेल्या अधिकाऱ्यांच्या मते, युक्रेन आणि रशियाच्या सीमावर्ती प्रदेशांमध्ये किमान दहा जणांचा जीव घेणाऱ्या हल्ले आणि प्रति-हल्ल्यांच्या मोठ्या लाटेचा हा एक भाग होता (AP India). युक्रेनियन फौजांनी रशियाच्या आतील लक्ष्यांवरही हल्ले केले, ज्यामध्ये ऊर्जा पायाभूत सुविधांचाही समावेश आहे, ज्यामुळे जवळपास तीन वर्षे चाललेल्या युद्धाचा विस्तारलेला भूगोल अधोरेखित होतो (AP India). अमेरिकेच्या अध्यक्षपदासाठी रिपब्लिकन उमेदवार असलेले ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर पोस्ट करून झेलेन्स्की यांना रक्तपात थांबवण्यासाठी "पुतिन यांच्याशी तडजोड करण्याचे" आवाहन केले होते, त्याच वेळी हे बळी गेले (AP India). किव्हला मोठ्या प्रमाणावर मिळणाऱ्या अमेरिकन लष्करी मदतीबद्दल त्यांच्या असलेल्या जुन्या संशयाशी ही भूमिका सुसंगत आहे (AP India). या टिप्पणीमुळे युक्रेनियन अधिकारी आणि काही युरोपियन मित्रदेशांकडून तीव्र टीका झाली, ज्यांचे असे म्हणणे आहे की प्रदेश सोडण्यासाठी दबाव आणल्यास आक्रमकतेला प्रोत्साहन मिळेल आणि युरोपियन सुरक्षेला धोका निर्माण होईल.

युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय वृत्तपत्रांमध्ये ठळक बातम्या झळकल्या असताना, नवी दिल्लीने एक वेगळा देशांतर्गत आणि राजनैतिक अजेंडा पुढे नेला. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने नैसर्गिक वायू, मेथनॉल आणि अमोनियावरील आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या उद्देशाने, देशांतर्गत कोळशाच्या संसाधनांचे कृत्रिम इंधनात रूपांतर करून पृष्ठभागावरील कोळसा आणि लिग्नाईट गॅसरायझेशन प्रकल्पांना प्रोत्साहन देणाऱ्या 37,500 कोटी रुपयांच्या आर्थिक तरतुदीच्या योजनेला मंजुरी दिली (PIB). हे धोरण रासायनिक फीडस्टॉक आणि उर्जेसाठी भारताच्या अथांग कोळसा साठ्याचा वापर करण्यावर लक्ष केंद्रित करते, ज्याला सरकारने ऊर्जा सुरक्षा आणि "आत्मनिर्भर भारत" उपक्रमासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे म्हटले आहे (PIB).

दुसरीकडे, पश्चिम राज्यामध्ये अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणांनी मोठ्या प्रमाणात अंमली पदार्थ जप्त केल्याचे जाहीर केले. सेंट्रल ब्युरो ऑफ नारकोटिक्स (CBN) राजस्थान युनिटने राज्यभरात राबवलेल्या तीव्र अंमलबजावणी मोहिमेदरम्यान जवळपास चार टन प्रतिबंधित माल जप्त केला (PIB). या कारवाईवरून या प्रदेशातून चालवल्या जाणाऱ्या बेकायदेशीर ड्रग तस्करीच्या नेटवर्कविरुद्ध सुरू असलेली कठोर कारवाई दिसून येते (PIB).

व्यापार आघाडीवर, भारत आणि दक्षिण कोरिया यांच्यातील सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी कराराच्या (CEPA) नूतनीकरणासाठी वाटाघाटींची बारावी फेरी नवी दिल्लीत संपली (PIB). 2010 पासून लागू असलेल्या या कराराच्या आधारे द्विपक्षीय व्यापार संबंध अधिक दृढ करणे, गैर-शुल्क अडथळे दूर करणे आणि ऑटोमोटिव्ह, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि सेवा यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये बाजारपेठेतील प्रवेश वाढवणे हा या चर्चांचा उद्देश आहे.

युद्धभूमीवरील वाढता संघर्ष, संयुक्त राष्ट्रसंघातील (UN) राजनैतिक कोंडी, अमेरिकेतील बदलती राजकीय भाषा आणि भारताचा ऊर्जा क्षेत्रात स्वावलंबी होण्याचा, अंतर्गत सुरक्षेचा आणि व्यापाराचा विस्तार करण्याचा समांतर पाठपुरावा— या सर्व घडामोडींचे एकत्र येणे सध्याच्या जागतिक व्यवस्थेचे विस्कळीत स्वरूप दर्शवते. लॅव्हरोव्ह (Lavrov) आणि बेअरबॉक (Baerbock) हे न्यूयॉर्कमध्ये तणाव कमी करण्याच्या कोणत्याही मार्गाशिवाय विभक्त झाले, तर ट्रम्प यांच्याकडून लवकरात लवकर तोडगा काढण्याच्या आवाहनाचा कीव (Kyiv) आणि युरोपियन राजधानींमध्ये पडसाद उमटला. यामुळे, लढा थांबवण्याचे किंवा पुन्हा सातत्यपूर्ण वाटाघाटी सुरू करण्याचे कोणतेही स्पष्ट यंत्रणा अस्तित्वात नसताना, नजीकच्या काळात अधिक हिंसाचार आणि राजनैतिक कोंडी कायम राहण्याची चिन्हे आहेत.