ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಒತ್ತಡ

ನಿನ್ನೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಈ ಮನವಿಯು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, 2012ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾದ ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಸ್ತಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಇದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ದೋಷಿಗಳಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಹಸ್ತಾಂತರದ ಕಾರಣಗಳ ಕುರಿತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಶ್ನಿತ ಅಪರಾಧವು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾಗಿರಬೇಕು. 1996ರಿಂದ 2001ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 2009ರಿಂದ 2014ರವರೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಮಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿನಂತಿ ಬಂದಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವಲ್ಲಿ "ಸಹಕಾರದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ (Google News India).

ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವಂತೆ, ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ "ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ"ಕ್ಕೆ ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಈ ತತ್ತ್ವವು ಢಾಕಾದೊಂದಿಗೆ ನವದೆಹಲಿ ನಡೆಸುವ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸಮತೋಲನ ಸೇರಿದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಭಾರತದ ಕಳಕಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ತೋರುವ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹಸೀನಾ ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇಂತಹ ಕ್ರಮವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯು ಅಳೆದು ತೂಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದಿ ಪ್ರಕಟಿತ ವರದಿ ವರದಿಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ (Google News India).

ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ 2012ರ ಹಸ್ತಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ exclave (ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು) ವಿವಾದವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದ 2015ರ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಧೋರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಬಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳಿಗೂ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನ್ಯಾಷನಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿಯ (BNP) ಪ್ರಧಾನಿ ಖಾಲಿದಾ ಜಿಯಾ ನೇತೃತ್ವದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರವು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಚು ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಸೀನಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಆರೋಪ ಎಂದು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭದ್ರತೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಈ ಹಸ್ತಾಂತರ ವಿನಂತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಒಮ್ಮತದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆರೋಪಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿ ಹಸೀನಾ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವಿಳಂಬವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ. 1971ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿರುವ ಈ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಗಟ್ಟಿತನಕ್ಕೆ ಮುಂಬರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಡ್ಡಲಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿದೆ: ಹಸೀನಾ ಅವರ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಢಾಕಾ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ನವದೆಹಲಿಯು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಂಧವ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಲಿದೆಯೇ?