గండక్ కట్ట తెగిపోవడంతో బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు ముప్పు

నేపాల్‌లో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా గండక్ నది కట్ట తెగిపోవడంతో వరద నీరు బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ లోతట్టు జిల్లాల వైపు ఉప్పొంగి ప్రవహిస్తోంది. దీంతో మంగళవారం (The Hindu) ఇరు రాష్ట్రాల అధికారులు అప్రమత్తమై అత్యవసర సహాయక చర్యలను ముమ్మరం చేశారు. హిమాలయాల్లో పుట్టి గంగా నదిలో కలిసే ప్రధాన సరిహద్దు నది అయిన గండక్, ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతాల్లో కురిసిన భారీ వర్షాల కారణంగా వేగంగా ఉప్పొంగింది. వర్షాకాల ఉధృతిని తట్టుకునేలా నిర్మించిన మట్టి కట్ట ఈ ప్రవాహాన్ని తట్టుకోలేకపోయింది.

కట్ట బలహీనంగా ఉన్న ఒక ప్రాంతంలో కొన్ని రోజులుగా నీటి ఒత్తిడి పెరుగుతూ చివరికి తెగిపోయిందని అధికారులు తెలిపారు. నది నీరు కట్టలు తెంచుకుని ప్రవహించడంతో బీహార్‌లోని పశ్చిమ చంపారణ్, గోపాల్‌గంజ్, సరన్ జిల్లాలతో పాటు ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కుషీనగర్, మహారాజ్‌గంజ్ జిల్లాల పరిధిలోని నదీతీర గ్రామాలకు అధికారులు రెడ్ అలర్ట్ జారీ చేశారు. అత్యంత ప్రమాదకర ప్రాంతాల నుంచి ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడానికి, పెద్ద పెద్ద ఆవాసాలు, వరి పంటల వైపు నీరు రాకుండా ఇసుక బస్తాలతో తాత్కాలిక కట్టలను పటిష్టం చేయడానికి నేషనల్ డిజాస్టర్ రెస్పాన్స్ ఫోర్స్ (NDRF), రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ బృందాలను మోహరించారు.

హిమాలయ పాద ప్రాంతాలలో మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు, అస్తవ్యస్తమైన వర్షపాతాన్ని తట్టుకోవడంలో ఏళ్లుగా శిథిలావస్థకు చేరుకున్న గండక్ నది కట్టల వ్యవస్థ విఫలమవుతున్న వైనాన్ని ఈ ఘటన మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది. నదిలో పేరుకుపోతున్న భారీ ఒండ్రుమట్టి కారణంగా ఏటా నదీగర్భం పూడుకుపోతోందని, దీనివల్ల నీటిని నిల్వ చేసుకునే సామర్థ్యం తగ్గిపోయి వరద ఉధృతి సమయంలో రక్షణ కట్టలపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతోందని ఇంజనీర్లు ఎప్పట్నుంచో హెచ్చరిస్తున్నారు. సాధారణంగా వర్షాకాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వరదలు రావడం సహజమే అయినప్పటికీ, ఈ స్థాయిలో నిర్మాణ వైఫల్యం జరగడం వల్ల సాధారణ వరద కాస్తా నియంత్రణలో లేని పెను ముప్పుగా మారుతోంది. దీనివల్ల ప్రజలకు ముందస్తు హెచ్చరికలు జారీ చేయడానికి, సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడానికి తగిన సమయం దొరకడం లేదు.

ఈ వర్షాకాలంలో దక్షిణ, ఆగ్నేయాసియా అంతటా తీవ్రమైన వరదలు ముంచెత్తుతున్న తరుణంలో ఈ కట్ట తెగిపోవడం గమనార్హం. గత కొన్ని వారాలుగా భారత్, నేపాల్, థాయ్‌లాండ్‌లలో ప్రాణాంతక వరదలు సంభవించడంతో వివిధ ప్రాంతాల్లో సహాయక చర్యలకు తీవ్ర అంతరాయం కలుగుతోంది (Reuters India). నేపాల్‌లో గండక్ నది ఉప్పొందడానికి కారణమైన వాతావరణ వ్యవస్థే తేరాయ్, కొండ ప్రాంతాలలో కొండచరియలు విరిగిపడటానికి, నదులు పొంగి ప్రవహించడానికి కారణమైంది. దీనివల్ల సరిహద్దు నీటి నిర్వహణ, ముందస్తు హెచ్చరికల విషయంలో సమన్వయం కష్టతరంగా మారింది. ఎగువ బ్యారేజీల నుంచి వస్తున్న రియల్ టైమ్ డేటాను ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలించేందుకు భారతీయ అధికారులు నేపాల్ అధికారులతో నిరంతరం సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారు. అయితే కట్ట తెగిపోవడం వల్ల దిగువ ప్రాంతాల ప్రవాహాలపై ఉన్న నియంత్రణ లేకుండా పోయింది.

మంగళవారం సాయంత్రానికి కూడా కట్ట తెగిన ప్రాంతానికి దిగువన ఉన్న పలు గేజ్ స్టేషన్లలో గండక్ నదీ నీటి మట్టాలు పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. సహాయక బృందాలు రాకపోకలు నిలిచిపోయిన ప్రాంతాలకు చేరుకోవడానికి ఇబ్బంది పడుతుండటంతో.. ముంపునకు గురైన గ్రామాల సంఖ్య, పంట నష్టం, ప్రాణనష్టానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు ఇంకా తెలియరాలేదు. రానున్న 48 గంటల్లో పరీవాహక ప్రాంతంలో వర్షాలు కొనసాగితే పరిస్థితి మరింత దిగజారే అవకాశం ఉందని, కట్ట తెగిన భాగం మరింత విస్తరించి ఇప్పటివరకు అలెర్ట్ కాని జిల్లాలకు కూడా వరద నీరు వ్యాపించే ప్రమాదం ఉందని అధికారులు హెచ్చరించారు.