ఆర్బిట్రాజ్, జోక్యంతో భారీగా పెరిగిన ఇండియన్ రూపీ ఫ్యూచర్స్‌ ఓపెన్‌ ఇంటరెస్ట్‌

రాయిటర్స్ నివేదిక ప్రకారం.. దేశీయ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల మధ్య ధరల్లోని వ్యత్యాసాలను ఉపయోగించుకుని ట్రేడర్లు చేసే ఆర్బిట్రాజ్ ట్రేడ్స్‌, అలాగే సెంట్రల్ బ్యాంక్ జోక్యం చేసుకునే అవకాశాల కారణంగా నిన్న ఇండియన్ రూపీ ఫ్యూచర్స్‌ ఓపెన్‌ ఇంటరెస్ట్‌ రికార్డు స్థాయికి దూసుకెళ్లింది. బలపడుతున్న రూపాయి, గరిష్ట స్థాయికి చేరిన ఫారెక్స్ రిజర్వ్స్ (స్థిరమైన క్యాపిటల్ ఇన్‌ఫ్లోల కారణంగా ఇవి ఆరు నెలల గరిష్ట స్థాయికి చేరాయి) నేపథ్యంలో మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ కార్యకలాపాలు ఒక్కసారిగా ఊపందుకున్నాయి (Google News India, Reuters India).

దేశీయ ఎక్స్ఛేంజీలలో రూపీ ఫ్యూచర్స్‌ను కొనుగోలు చేస్తూ, అదే సమయంలో విదేశీ మార్కెట్లలో (అక్కడ ఈ కరెన్సీ తరచుగా డిస్కౌంట్‌తో ట్రేడవుతుంది) వాటిని విక్రయించడం ద్వారా ట్రేడర్లు ఆర్బిట్రాజ్ అవకాశాలను క్యాష్ చేసుకుంటున్నారు. ధరల తేడా ద్వారా లాభపడే ఈ స్ట్రాటజీ కారణంగా, మార్కెట్లో ఇంకా సెటిల్ కాని కాంట్రాక్టుల సంఖ్యను తెలిపే 'ఓపెన్‌ ఇంటరెస్ట్‌' భారీగా పెరిగింది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మార్కెట్లోని ఒడిదుడుకులను అదుపు చేయడానికి పరోక్షంగా జోక్యం చేసుకుంటుండవచ్చని అనలిస్టులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే దీనిపై సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా ఎలాంటి ధృవీకరణ చేయలేదు. రిజర్వ్స్‌పై నేరుగా ఎలాంటి ప్రభావం పడకుండా, మార్కెట్ పరిస్థితులను ప్రభావితం చేయడానికి షార్ట్-టర్మ్ కరెన్సీ హోల్డింగ్స్‌ను మార్చుకోవడం (స్వాపింగ్) ద్వారా సాధారణంగా ఇలాంటి జోక్యం జరుగుతుంది (Reuters India).

ఆగస్టు 14 నాటికి భారతదేశ విదేశీ మారకద్రవ్య నిల్వలు (ఫారెక్స్ రిజర్వ్‌లు) 640 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకోవడం దీనికి నేపథ్యంగా ఉంది. విదేశీ ఇన్వెస్టర్ల నుంచి నిరంతరం వస్తున్న పెట్టుబడులు, బలమైన ఎగుమతుల రాబడి దీనికి ప్రధాన కారణం. 2026 ఫిబ్రవరి తర్వాత ఈ స్థాయికి రిజర్వ్‌లు చేరుకోవడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ నిల్వలు పెరగడం వల్ల కరెన్సీ కదలికలను నిర్వహించడంలో RBIకి మరింత వెసులుబాటు లభిస్తుంది. ఎందుకంటే, అధిక రిజర్వ్‌లు ఉండటం వల్ల మార్కెట్లో జోక్యం చేసుకోవాల్సిన అవసరం తగ్గి, లిక్విడిటీపై భారం పడదు (Reuters India).

మరోవైపు, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ దూకుడుగా వడ్డీ రేట్లను పెంచుతుందన్న అంచనాలు, బలహీనపడిన US కరెన్సీ కారణంగా బ్రిటిష్ పౌండ్ డాలర్‌తో పోలిస్తే తన జోరును కొనసాగించింది. పౌండ్ బలపడటం వల్ల రూపాయిపై నేరుగా పెద్దగా ప్రభావం ఉండదు. అయితే డాలర్ బలహీనపడటం సాధారణంగా రూపాయి వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల కరెన్సీలపై ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది. తద్వారా ట్రేడింగ్, ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫ్లోస్‌కు మరింత స్థిరమైన వాతావరణం ఏర్పడుతుంది (Reuters India).

రూపీ ఫ్యూచర్స్‌ కార్యకలాపాలు పుంజుకోవడం భారత మాక్రోఎకనామిక్ స్థిరత్వంపై పెరుగుతున్న నమ్మకాన్ని సూచిస్తోంది. అయితే మార్కెట్ సెంటిమెంట్ మారితే, ఈ నిరంతర ఆర్బిట్రాజ్ ట్రేడ్స్ ఒడిదుడుకులను మరింత పెంచవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఆన్‌షోర్, ఆఫ్‌షోర్ మార్కెట్ల మధ్య ధరల వ్యత్యాసం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే దానిపై ఆధారపడి ఉన్న ప్రస్తుత ఆర్బిట్రాజ్ విండో కాలపరిమితి ఎంతనే దానితో పాటు, RBI జోక్యం ఏ స్థాయిలో ఉందనేది స్పష్టత లేదు. ప్రస్తుతానికైతే, బలమైన రిజర్వ్‌లు, వ్యూహాత్మక జోక్యాలు రూపాయి ఇటీవల సాధించిన నిలకడను కాపాడగలవా లేదా అని ట్రేడర్లు, పాలసీ మేకర్లు నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు.