कॉर्नेल बलात्कार प्रकरणाची चौकशी करण्यासाठी न्यूयॉर्कच्या ॲटर्नी जनरल यांची स्पेशल प्रॉसिक्युटर म्हणून नियुक्ती

न्यूयॉर्कच्या गव्हर्नर कॅथी होचुल यांनी गुरुवारी कॉर्नेल युनिव्हर्सिटीशी संबंधित बलात्काराच्या तपासातून टॉम्पकिन्स काउंटीचे डिस्ट्रिक्ट ॲटर्नी मॅथ्यू व्हॅन हाउटेन यांना हटवले आणि या प्रकरणाची संपूर्ण सुत्रे हाती घेण्यासाठी ॲटर्नी जनरल लेटिटिया जेम्स यांची स्पेशल प्रॉसिक्युटर म्हणून नियुक्ती केली. न्यूयॉर्क एक्झिक्युटिव्ह लॉ कलम 63 अंतर्गत घेतलेला हा निर्णय त्वरित लागू झाला असून, यामुळे ज्या प्रकरणाकडे लोकांचे तीव्र लक्ष लागले होते, त्या तपासाचे थेट नियंत्रण आता राज्याच्या सर्वोच्च लॉ एनफोर्समेंट अधिकाऱ्याकडे आले आहे (Reuters India).

इथाका येथील एका फ्रॅटर्निटी हाऊसमध्ये 2023 मध्ये आपल्यावर बलात्कार झाल्याची तक्रार करणाऱ्या कॉर्नेलच्या एका माजी विद्यार्थ्याने केलेल्या आरोपांभोवती हा तपास केंद्रित आहे. या विद्यार्थ्याने नंतर व्हॅन हाउटेन यांच्याकडील या प्रकरणाच्या हाताळणीवर सार्वजनिकरीत्या टीका केली होती, ज्यामुळे डिस्ट्रिक्ट ॲटर्नी कार्यालयावरील लोकांचा विश्वास उडाला, असे गव्हर्नर होचुल यांनी नमूद केले. हा बदल जाहीर करताना दिलेल्या निवेदनात गव्हर्नर म्हणाल्या की, हा तपास कम्युनिटीचा आणि संबंधित पक्षांचा विश्वास राखून पुढे जाईल याची खात्री करण्यासाठी ही नियुक्ती आवश्यक होती (Reuters India).

जेम्स यांनी गुरुवारी ही नियुक्ती स्वीकारली, ज्यामुळे आता त्यांचे कार्यालय प्रॉसिक्युटोरियल धोरणाचे दिशादर्शन करेल हे स्पष्ट झाले. ॲटर्नी जनरलच्या कार्यालयाला असे प्रकरण मिळाले आहे जे आधीच एका गुंतागुंतीच्या स्थानिक परिस्थितीतून गेले आहे, जिथे तक्रारदाराची चौकशीचा वेग आणि पारदर्शकतेबद्दलची सार्वजनिक नाराजी यामुळे बाहेरच्या हस्तक्षेपाची मागणी जोर धरू लागली होती. स्थानिक प्रॉसिक्युटरला ओव्हरसीड (अतिमान्य) करण्याच्या आपल्या वैधानिक अधिकाराचा वापर करून होचुल यांनी स्थानिक स्तरावरील अधिकारांचे नेहमीचे मार्ग टाळले. न्यूयॉर्कमध्ये गव्हर्नर सहसा असे पाऊल क्वचितच उचलतात आणि ते सहसा तेव्हाच उचलले जाते जेव्हा प्रकरणाची सत्यता धोक्यात आल्याचे दिसते (Reuters India).

इथाका येथे असलेल्या कॉर्नेल युनिव्हर्सिटीवर गव्हर्नरच्या आदेशात चुकीचे वागल्याचा कोणताही आरोप ठेवण्यात आलेला नाही, परंतु या प्रकरणामुळे कॅम्पसच्या सुरक्षेबाबत आणि लॉ एनफोर्समेंटसोबतच्या त्याच्या समन्वयाबाबत ही संस्था सूक्ष्म तपासाच्या फेऱ्यात आली आहे. युनिव्हर्सिटी आणि स्थानिक प्रॉसिक्युटर विद्यार्थ्यांशी संबंधित लैंगिक गैरवर्तनाचे रिपोर्ट कसे हाताळतात यावर देशभरात सुरू असलेल्या व्यापक मंथनाच्या पार्श्वभूमीवर हे आरोप समोर आले आहेत. आता जेम्स या प्रॉसिक्युशनचे नेतृत्व करत असल्याने, काउंटी स्तरावर रेंगाळलेला हा तपास राज्याची संसाधने आणि स्वायत्तता याद्वारे मार्गी लावू शकतील का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. ॲटर्नी जनरलचे कार्यालय सुरुवातीला कोणत्या विशिष्ट तपास पावलांना प्राधान्य देईल किंवा ग्रँड ज्युरीची स्थापना केली गेली आहे का, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.