IIT-दिल्ली कॅम्पसमध्ये रात्री उशिरा झालेल्या विद्यार्थी आत्महत्येच्या आंदोलनानंतर तणाव

द इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, मंगळवारी दिवशी एका विद्यार्थ्याने आत्महत्या केल्याची घटना घडल्यानंतर, त्याच रात्री उशिरा भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) दिल्लीच्या कॅम्पसमध्ये विद्यार्थ्यांनी एकत्र येऊन आंदोलन केले. मध्यरात्रीच्या सुमारास सुरू झालेल्या या निदर्शनांमध्ये कॅम्पसच्या मध्यवर्ती भागात डझनभर विद्यार्थी जमा झाले होते. त्यांनी चांगल्या मानसिक आरोग्य सुविधा आणि संस्थेच्या प्रशासनाकडून उत्तरदायित्वाची मागणी करत जोरदार घोषणाबाजी केली (Indian Express).

मृत विद्यार्थ्याची ओळख अद्याप उघड करण्यात आलेली नाही. मंगळवारी सकाळी तो त्याच्या हॉस्टेलच्या खोलीत मृतावस्थेत आढळला होता. मृत्यूचे नेमके कारण अद्याप तपासाधीन असले, तरी या घटनेमुळे देशातील नामांकित तांत्रिक संस्थांमधील विद्यार्थ्यांना भेडसावणारा शैक्षणिक आणि सामाजिक ताणतणाव याविषयीच्या चिंता पुन्हा एकदा तीव्र झाल्या आहेत. विद्यार्थ्यांकडून वारंवार विनंत्या करूनही संस्थेने समुपदेशन सेवा आणि शैक्षणिक ताण व्यवस्थापनातील जुन्या त्रुटी दूर केल्या नाहीत, असा आरोप आंदोलक विद्यार्थ्यांनी केला (Indian Express).

बुधवारी सकाळी कॅम्पसमध्ये तणाव कायम होता आणि प्रशासकीय इमारतींच्या आसपास सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले होते. द इंडियन एक्सप्रेसशी बोलताना विद्यार्थ्यांनी "सामूहिक दुःख आणि संताप" व्यक्त केला. ही आत्महत्या म्हणजे कोणतीही वेगळी किंवा एकाकी घटना नसून दुर्लक्षाच्या प्रकरणांमधीलच एक भाग असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. नाव न सांगण्याच्या अटीवर एका आंदोलकाने सांगितले, "आपण मौन बाळगल्यामुळे आपल्या कितीतरी सहकाऱ्यांना गमावले आहे." (Indian Express)

भारतातील सर्वोच्च शिक्षण संस्थांसमोरील सातत्यपूर्ण आव्हानांवर या घटनेने प्रकाश टाकला आहे. येथील उच्च शैक्षणिक अपेक्षा आणि स्पर्धात्मक वातावरण यांचा अनेकदा अपुऱ्या मानसिक आरोग्य यंत्रणेशी मेळ बसत नाही. गेल्या पाच वर्षांत, ताणतणाव, आर्थिक भार किंवा भेदभावामुळे विद्यार्थ्यांच्या आत्महत्येची प्रकरणे अनेक IIT आणि इतर उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये समोर आली आहेत. 2023 मध्ये, एका संसदीय समितीने समुपदेशन व्यवस्था बळकट करण्यासाठी आणि मदती मागण्याबाबतचा सामाजिक कलंक (स्टिग्मा) कमी करण्यासाठी सुधारणा करण्याचे आवाहन केले होते, परंतु विविध कॅम्पसमध्ये याची अंमलबजावणी असमान राहिली आहे (Indian Express).

बुधवारी दुपारपर्यंत IIT दिल्ली प्रशासनाने या आंदोलनावर किंवा आत्महत्येवर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया दिलेली नाही. या घटनेची आणि संस्थेच्या मानसिक आरोग्य धोरणांची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी विद्यार्थ्यांनी केली आहे. हे आंदोलन आणखी तीव्र होणार की येत्या काही दिवसांत विद्यार्थी आणि अधिकाऱ्यांमध्ये संवाद सुरू होणार, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही (Indian Express).