पुण्यात सिंधियांच्या नेतृत्वाखाली 12 वी BRICS कम्युनिकेशन मिनिस्टर मीटिंग पार पडली

केंद्रीय कम्युनिकेशन मिनिस्टर श्री. ज्योतिरादित्य एम. सिंधिया यांनी आज पुण्यात झालेल्या 12 व्या BRICS कम्युनिकेशन मिनिस्टर मीटिंगमध्ये ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधींना संबोधित केले. तसेच शाश्वत इन्फॉर्मेशन अँड कम्युनिकेशन टेक्नॉलॉजी (ICT) इन्फ्रास्ट्रक्चरचा विकास करण्यासाठी आणि डिजिटल दरी भरून काढण्यासाठी एकत्रितपणे काम करण्याचे आवाहन त्यांनी केले. भारताच्या आयटी हबमध्ये आयोजित केलेल्या या बैठकीत, BRICS च्या समान तांत्रिक प्रगतीच्या व्यापक उद्दिष्टांशी जुळणाऱ्या मुद्द्यांवर चर्चा करण्यासाठी धोरणकर्ते एकत्र आले होते (PIB).

आपल्या सुरुवातीच्या भाषणात सिंधिया यांनी पर्यावरणपूरक टेक्नॉलॉजी फ्रेमवर्क आणि सर्वसमावेशक डिजिटल प्रवेशाच्या गरजेवर भर दिला, तसेच जागतिक भागीदारीला प्रोत्साहन देण्याच्या भारताच्या कटिबद्धतेवर प्रकाश टाकला. सदस्य देश सध्या ग्रीन टेक्नॉलॉजी आणि डिजिटल समानतेला अधिकाधिक प्राधान्य देत आहेत अशा वेळी हा कार्यक्रम पार पडला. डिजिटल अर्थव्यवस्थेतील आव्हानांवर मात करण्यासाठी आयोजित वार्षिक संवादांच्या मालिकेचाच हा एक भाग आहे. धोरणात्मक समन्वय, टेलिकॉम इन्फ्रास्ट्रक्चरमधील इनोव्हेशन आणि दुर्गम भागांमध्ये इंटरनेटचा विस्तार करण्याच्या रणनीतीवर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या टेक्निकल सत्रांमध्ये प्रतिनिधींनी सहभाग घेतला (PIB).

BRICS कम्युनिकेशन मिनिस्टर मीटिंगची ही 12 वी आवृत्ती आहे. यापूर्वीच्या बैठकांमध्ये नियामक मानकांमध्ये सुसंवाद साधणे आणि उदयोन्मुख तंत्रज्ञानामध्ये सीमापार सहकार्याला प्रोत्साहन देण्यावर भर देण्यात आला होता. डिजिटल यंत्रणेच्या पर्यावरणीय प्रभावाबद्दलची जाणीव यावर्षीच्या अजेंड्यातून स्पष्ट होते. यामध्ये ऊर्जा-कार्यक्षम नेटवर्क्स आणि शाश्वत डेटा व्यवस्थापन पद्धतींवर चर्चा केंद्रित होती. हा कार्यक्रम आयोजित करून भारताने मल्टिलाटरल टेक गव्हर्नन्स फ्रेमवर्कला आकार देण्यात आपली भूमिका अधोरेखित केली आहे, विशेषतः जेव्हा BRICS देश जागतिक डिजिटल धोरणातील स्पर्धात्मक प्राधान्यक्रमांशी जुळवून घेत आहेत (PIB).

अधिकृत निवेदनात संयुक्त उपक्रम किंवा निधीच्या तरतुदी यांसारख्या बैठकीच्या विशिष्ट निष्कर्षांचा तपशील दिलेला नसला, तरी आगामी काळातील सहकारी प्रकल्पांना या चर्चेमुळे दिशा मिळेल, असे प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरोने म्हटले आहे. डिजिटल अवलंबनातील विषमतेवर मात करण्यासाठी BRICS प्लॅटफॉर्मचा वापर करण्याच्या महत्त्वावर सिंधिया यांनी भर दिला. तसेच सर्वसमावेशक वाढ हा भारताच्या परराष्ट्र धोरणाचा एक महत्त्वाचा पाया राहिला आहे, यावर त्यांनी जोर दिला.

बैठक संपल्यानंतर, या चर्चांचे सदस्य राष्ट्रांकडून कशा प्रकारे प्रत्यक्ष करारांमध्ये रूपांतर केले जाते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागेल; विशेषतः ज्या क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणुकीची आणि नियामक समन्वयाची (regulatory alignment) गरज आहे, तिथे हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. यापुढील कृती कार्यक्रमांविषयीचे (follow-up actions) तपशील आगामी अधिकृत निवेदनांमध्ये जाहीर होणे अपेक्षित आहे.