मोदी सरकारकडून ISI-समर्थित शहजाद भट्टी नेटवर्क उद्ध्वस्त
स्वातंत्र्यदिनाचे घातपाती बेत उधळून लावण्यासाठी दहशतवादी नेटवर्कचा बिमोड करण्यात आला असून 200 हून अधिक ऑपरेटरना अटक करण्यात आल्याची घोषणा सरकारने काल केली.
भारताच्या 15 ऑगस्ट रोजी येणाऱ्या स्वातंत्र्यदिनाच्या काही दिवस आधी मोदी सरकारने ISI-समर्थित शहजाद भट्टी नेटवर्क उद्ध्वस्त केल्याची घोषणा केली. सुरक्षेबाबत वाढलेली चिंता लक्षात घेता दहशतवादविरोधी प्रयत्नांमधील ही एक मोठी कारवाई मानली जात आहे. पाकिस्तानच्या गुप्तचर यंत्रणेचा पाठिंबा असलेल्या या गटाचा राष्ट्रीय कार्यक्रमांना लक्ष्य करून घातपात घडवण्याचा बेत असल्याचा संशय होता. त्यामुळे देशभरात राबवलेल्या मोहिमेत 200 हून अधिक ऑपरेटरना अटक करण्यात आली. या कारवाईमुळे भारत आणि पाकिस्तानमधील सुरू असलेला तणाव तसेच सीमेपारून होणाऱ्या धोक्यांचा बिमोड करण्यासाठी सरकारचे कडक पावले उचलण्याचे धोरण अधोरेखित होते. 15 ऑगस्टच्या सोहळ्यापूर्वी पूर्ण झालेली या मोहिमेची वेळ, एका संवेदनशील आणि महत्त्वाच्या काळात संभाव्य विघ्न टाळण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांची साक्ष देते.
भारताच्या 75 व्या स्वातंत्र्यदिनाच्या सोहळ्यात घातपात घडवण्याचा संशय असलेल्या ISI-समर्थित शहजाद भट्टी नेटवर्कचा यशस्वी बिमोड करण्यात आल्याची घोषणा मोदी सरकारतर्फे काल करण्यात आली. 'प्रेस इन्फॉर्मेशन ब्युरो'च्या (PIB) अधिकृत निवेदनानुसार, 15 ऑगस्टच्या सोहळ्यापूर्वी पूर्ण करण्यात आलेल्या एका समन्वित मोहिमेत या नेटवर्कशी संबंधित 200 हून अधिक ऑपरेटरना देशभरातून अटक करण्यात आली.
राष्ट्रीय सणापूर्वीच्या काही आठवड्यांमध्ये राबवलेल्या या मोहिमेत या नेटवर्कचे नेतृत्व आणि लॉजिस्टिक हब्जना लक्ष्य करण्यात आले. तसेच महत्त्वाचे कार्यक्रम आणि पायाभूत सुविधा अस्थिर करण्याच्या त्यांच्या कथित योजना उधळून लावण्यात आल्या. शहजाद भट्टी नेटवर्क ही पाकिस्तानस्थित संघटना असून तिला इंटर-सर्सिसेस इंटेलिजन्सचा (ISI) थेट पाठिंबा आहे, असे भारतीय अधिकाऱ्यांनी सांगितले. स्वातंत्र्यदिनाचे महत्त्व लक्षात घेऊन हाय-प्रोफाइल हल्ले घडवण्याच्या या गटाच्या मनसुब्यांबद्दल गुप्तचर यंत्रणांना माहिती मिळाल्यानंतर गेल्या काही महिन्यांपासून यावर नजर ठेवली जात होती (PIB).
भारतीय शहरांमधील स्थानिक ऑपरेटरची भर्ती करणे आणि शस्त्रास्त्रे व स्फोटकांसाठी सीमेपारून समन्वय साधणे, ही या गटाची कार्यपद्धती (modus operandi) असल्याचे सुरक्षा यंत्रणांनी ओळखले. अनेक राज्यांमध्ये पसरलेल्या या अटकेमध्ये, इम्प्रोव्हाइज्ड स्फोटक उपकरणांसाठी (IED) साहित्य गोळा करणे, संवेदनशील ठिकाणांचे मॅपिंग करणे आणि पाकिस्तानमधील हँडलरशी संवाद साधणारे व्यक्ती समाविष्ट आहेत. राष्ट्रीय स्तरावर गर्दीच्या आणि संवेदनशील कालावधीत संभाव्य धोके आधीच रोखण्याच्या उद्देशाने ही कारवाई जाणीवपूर्वक योग्य वेळी करण्यात आल्यावर अधिकाऱ्यांनी भर दिला (PIB).
पाकिस्तानपुरस्कृत गटांकडून निर्माण होणाऱ्या धोक्यांचा बिमोड करण्यावर भारतीय सरकारने भर दिल्याचे या कारवाईतून दिसून येते. द्विपक्षीय संबंधांमध्ये हा एक दीर्घकाळ चाललेला वादग्रस्त मुद्दा आहे. शहजाद भट्टी नेटवर्कचे ISI सोबतचे कथित संबंध पाहता, प्रादेशिक स्थिरता धोक्यात आणण्यासाठी पाकिस्तान दहशतवादाला पाठिंबा देत असल्याचा नवी दिल्लीचा जुनाच आरोप पुन्हा सिद्ध होतो. ही कारवाई प्रतिक्रियात्मक उपायांपेक्षा गुप्तचर माहितीवर आधारित आधीच पावले उचलण्याच्या (प्रॉएक्टिव्ह) दहशतवादविरोधी धोरणांमधील बदलाचे प्रतिबिंब दर्शवते.
या नेटवर्कचा बिमोड करणे हे मोठे यश असल्याचे सरकारने म्हटले असले, तरी सीमेपारचा दहशतवाद हे अद्यापही एक मोठे आव्हान असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. अशा गटांकडून स्थानिक ऑपरेटरचा वापर आणि एन्क्रिप्टेड संवाद माध्यमांचा वापर यामुळे संशयितांचा शोध घेण्याचे काम अधिक कठीण होत चालले आहे. दरम्यान, पाकिस्तानने या आरोपांवर अद्याप कोणतीही सार्वजनिक प्रतिक्रिया दिलेली नाही आणि दहशतवादी कारवायांशी आपला संबंध नसल्याची आपली अधिकृत भूमिका कायम ठेवलेली आहे.
भारताने स्वातंत्र्यदिनाचा सोहळा मागित टाकल्यानंतर, 200 हून अधिक संशयितांना अटक झाल्यामुळे सुरू असलेल्या सुरक्षा कारवाईत मोठी वाढ झाल्याचे दिसून येत आहे. मात्र, भारत-पाकिस्तान संबंधांवर याचे काय परिणाम होणार आणि प्रत्युत्तरात्मक कारवाईची किती शक्यता आहे, याबाबत अद्याप अनिश्चितता कायम आहे.
PIB