प्रशांत किशोर यांची बिहार पोटनिवडणुकीतील पदार्पणाच्या लढतीत सुरुवातीलाच आघाडी

तीन राज्यांमधील पोटनिवडणुकीची मतमोजणी सोमवारी सुरू झाली. यामध्ये संमिश्र कल समोर आला असून, गुजरातमध्ये भारतीय जनता पक्षाने आपली पकड कायम ठेवल्याचे दिसले, तर मध्य प्रदेशात काँग्रेस आपली जागा राखून ठेवण्यात यशस्वी ठरताना दिसत आहे. तसेच, राजकीय रणनीतीकार प्रशांत किशोर यांनी बिहारमधील बांकीपूर मतदारसंघातून आपल्या राजकीय पदार्पणातच मोठी आघाडी घेतली आहे (Indian Express).

बांकीपूरमध्ये, किशोर यांच्या जन सुराज पक्षाने रणनीतीकार स्वतःच निवडणुकीच्या रिंगणात उतरल्याचा पुरेपूर फायदा घेतला आणि भाजपचे उमेदवार नीरज कुमार सिन्हा यांच्यावर मोठी आघाडी घेतली. भाजपचे 5 वेळा आमदार राहिलेले आणि पक्षाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष नितीन नवीन यांनी रिक्त केलेल्या या जागेवर भाजपने तुलनेने कमी परिचयाचे उमेदवार दिले होते (Indian Express). नोव्हेंबर 2025 च्या विधानसभा निवडणुकीच्या परिस्थितीशी तुलना करता हा फरक स्पष्ट जाणवतो. त्या निवडणुकीत जन सुराजने बिहारमधील 243 पैकी 238 जागांवर निवडणूक लढवली होती, पण त्यांना एकही जागा जिंकता आली नव्हती आणि खुद्द किशोर निवडणूक लढले नव्हते. मात्र यावेळी, त्यांनी स्वतः निवडणुकीत उतरण्याचा घेतलेला निर्णय पक्षाच्या बाजूने फायदेशीर ठरल्याचे दिसले. मागील निवडणुकीत पक्षाच्या विखुरलेल्या उमेदवारांमुळे मते फुटली होती, पण यावेळी ती एकाच ठिकाणी केंद्रित झाल्याचे दिसले (Indian Express). मतमोजणीचे कल स्पष्ट झाल्यानंतर पाटणा येथील जन सुराजच्या कार्यालयात एकच जल्लोष सुरू झाला. पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी घोषणाबाजी केली आणि एका नेत्याने या क्षणाचे वर्णन “नवीन सुवर्णकाळाची” सुरुवात असे केले (Indian Express).

गुजरातच्या मंजलपूरमध्ये भाजपने वडोदरा मतदारसंघावर आपले वर्चस्व कायम ठेवले. निवडणूक आयोगाच्या आकडेवारीनुसार, भाजपचे सतीश पटेल यांनी काँग्रेसचे उमेदवार भिकभाई रबारी यांचा 30 हजारांहून अधिक मतांच्या फरकाने पराभव केला. सतीश पटेल यांना 49,631 मते मिळाली, तर रबारी यांना 22,183 मते मिळाली (Indian Express). पक्षाने वर्षानुवर्षे आपल्याकडे राखलेल्या या मतदारसंघात या निकालामुळे सत्तेचे समीकरण कायम राहिले. मतमोजणीच्या प्रत्येक फेरीत पटेल यांची आघाडी सतत 27 हजारांच्या वर कायम होती (Indian Express).

दुसरीकडे, मध्य प्रदेशच्या दातियामध्ये काँग्रेसचे घनश्याम सिंह ही जागा राखून ठेवण्यात यशस्वी ठरतील असे संकेत मिळत आहेत. प्रदेश काँग्रेस अध्यक्ष जितू पटवारी यांनी या आघाडीला विद्यमान सरकारच्या कारभाराविरोधातील रोष म्हटले आहे. तसेच “मध्य प्रदेश सरकारचे खरे रूप, त्यांचा अहंकार आणि भ्रष्टाचार उघडा पाडल्याबद्दल” मतदारांचे आभार मानत त्यांनी “बदलाचा पाया रचला आहे,” असे म्हटले (Indian Express).

प्रत्येक विधानसभेतील रिक्त जागांमुळे झालेल्या या तीन पोटनिवडणुकांमधून, 2025 च्या राज्य विधानसभा निवडणुकांनंतर प्रशांत किशोर यांच्या पडद्यामागचे रणनीतीकार ते थेट लोकप्रतिनिधी बनण्याच्या प्रवासाची पहिलीच परीक्षा समोर आली आहे. त्याचबरोबर गुजरातमध्ये भाजपची संघटनात्मक यंत्रणा किती मजबूत आहे आणि मध्य प्रदेशात काँग्रेस आपले अस्तित्व टिकवून ठेवण्यास किती सक्षम आहे, याचीही परीक्षा याद्वारे पाहायला मिळाली. मतमोजणी संपल्यानंतर निवडणूक आयोगाच्या अंतिम घोषणेची प्रतीक्षा बांकीपूर आणि दातियामध्ये केली जात होती.