झापोरिझझियावर रशियन ग्लाइड बॉम्बचा हल्ला; एक जण ठार, अनेक जण जखमी

रशियन सैन्याने दक्षिण युक्रायनमधील एका शहरावर ग्लाइड बॉम्बचा मारा केला, ज्यामध्ये एका व्यक्तीचा मृत्यू झाला तर अनेक जण जखमी झाले, अशी माहिती असोसिएटेड प्रेसच्या (AP) रिपोर्टमध्ये देण्यात आली आहे. फेब्रुवारी 2022 मध्ये रशियाने युक्रायनवर पूर्ण प्रमाणावर आक्रमण केल्यापासून हवाई बॉम्बफेकीचे सत्र सुरूच आहे, हा हल्ला त्याच मोहिमेचा एक भाग आहे. ग्लाइड बॉम्बमुळे लढाऊ विमानांना युक्रायनच्या एअर डिफेन्स यंत्रणेच्या टप्प्यात न जाता सुरक्षित अंतरावरून लक्षρावर हल्ला करणे शक्य होते. या संघर्षामध्ये रशियन शस्त्रागारात या बॉम्बचे महत्त्व सतत वाढत चालले आहे.
रशियन विमानांनी रविवारी संध्याकाळी 90 मिनिटांच्या कालावधीत दक्षिण युक्रायनमधील झापोरिझझिया शहरावर आठ ग्लाइड बॉम्ब टाकले. यामध्ये 71 वर्षीय महिला ठार झाली तर 16 वर्षांच्या मुलीसह 31 जण जखमी झाले, अशी माहिती प्रादेशिक प्रमुख इव्हान फेदोरॉव्ह यांनी सोमवारी दिली. फेदोरॉव्ह यांनी रात्री झालेल्या या हल्ल्याची पाहणी करून दिलेल्या माहितीनुसार, या हल्ल्यात शहराच्या चार जिल्ह्यांमधील 22 अपार्टमेंट्सचे नुकसान झाले आहे (AP India).
हल्ला करण्यासाठी वापरण्यात आलेले हे बॉम्ब सोव्हिएत काळातील असून त्यांना आधुनिक गाईडन्स सिस्टीम बसवण्यात आली आहे. हे बॉम्ब तब्बल 3,000 किलो (6,600 पौंड) पर्यंत स्फोटके वाहून नेण्यास सक्षम आहेत. युक्रायनच्या डिफेन्स यंत्रणेतील कमकुवतपणाचा फायदा घेऊन, रशियाने चार वर्षांपूर्वी पूर्ण प्रमाणावर आक्रमण सुरू झाल्यापासून युक्रायनची गावे आणि शहरांवर हे ग्लाइड बॉम्ब टाकले आहेत. या शस्त्रांविरोधात कोणतीही प्रभावी उपाययोजना आपल्याकडे नाही, हे युक्रायनच्या अधिकाऱ्यांनीही मान्य केले आहे. या बॉम्बमुळे रशियन विमानांना युक्रायनच्या एअर डिफेन्स सिस्टीमच्या टप्प्याबाहेरून सुरक्षित अंतरावरून हल्ले करणे शक्य होते (AP India).
झापोरिझझियावर बॉम्बफेक सुरू असतानाच, राष्ट्राध्यक्ष व्होदोदिमिर झेलेन्स्की यांनी अमेरिकेत तयार झालेली 'पॅट्रिआट' एअर डिफेन्स सिस्टीम तातडीने उपलब्ध करून देण्याची मागणी पुन्हा एकदा लावून धरली. केवळ पॅट्रिआट इंटरसेप्टर क्षेपणास्त्रेच बॅलिस्टिक मिसाइल्सना रोखू शकतात, असे ते म्हणाले. इराण युद्धातील वाढती मागणी हेच या शस्त्रांचा तुटवडा निर्माण होण्यामागील कारण असल्याचे त्यांनी सांगितले. “जगाकडे पॅट्रिआट मिसाइल्स आहेत. आता महत्त्वाचे हे आहे की आपल्या पार्टनर देशांनी आवश्यक पॅकेजेस पुरवण्याचा राजकीय निर्णय घ्यावा,” असे झेलेन्स्की यांनी रविवारी उशिरा सोशल मीडियावर लिहिले. “अॅन्टी-बॅलिस्टिक मिसाइल्सनी लोकांचे संरक्षण केले पाहिजे, गोदामांमध्ये पडून राहू नयेत” (AP India).
वॉशिंग्टनमध्ये या मागणीबाबत अनिश्चिततेचे वातावरण आहे. युक्रायनला स्वतःच्या देशात पॅट्रिआट बनवण्याचा परवाना देण्याबाबतचा विचार सुरू असून, त्यावर अद्याप कोणताही अंतिम निर्णय घेतलेला नाही, असे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गेल्या शुक्रवारी सांगितले होते. याद्वारे त्यांनी आपल्या आधीच्या भूमिकेपासून काहीशी माघार घेतल्याचे दिसून आले. दरम्यान, रशियामधील बॅलिस्टिक मिसाइल लॉन्च पॅड्सना लक्ष्य करण्यासाठी एलोन मस्कच्या स्टारलिंक सॅटेलाइट्सचा वापर करण्याचा एक पर्याय झेलेन्स्की यांनी समोर ठेवला आहे, जरी या पर्यायावर गांभीर्याने विचार सुरू असल्याबाबत अधिकाऱ्यांनी अद्याप कोणतेही अधिकृत संकेत दिलेले नाहीत (AP India).
सोमवारी पहाटेपर्यंत युक्रायनच्या हवाई दलाने दिलेल्या माहितीनुसार, रशियाने 181 लांब पल्ल्याच्या ड्रोनद्वारे हल्ले केले, त्यापैकी 163 ड्रोन एअर डिफेन्स यंत्रणेने हवेतच पाडले, तर 14 ड्रोनमुळे 13 ठिकाणांना फटका बसून नुकसान झाले. दरम्यान, युक्रायनच्या सशस्त्र दलांसाठी माल घेऊन जाणारे चार बल्क करिअर जहाजे आपण उद्ध्वस्त केल्याचा दावा रशियन संरक्षण मंत्रालयाने केला आहे. त्यापैकी तीन जहाजे काळ्या समुद्रात तर एक मायकोलायव्ह बंदरात असल्याचे सांगण्यात आले, मात्र यावर अधिक तपशील देण्यात आला नाही. स्वतंत्रपणे, रशियाने नेमलेले क्रिमियाचे प्रमुख सर्गेई अक्स्यानॉव्ह यांनी सांगितले की, रात्रीच्या सुमारास झालेल्या युक्रायनच्या हल्ल्यात प्रायद्वीप भागात तीन जण ठार आणि दोन जण जखमी झाले (AP India).
हिंसेचे हे लोण रशियाच्या अंतर्गत भागातही पसरले. रशियामधील सर्वात मोठ्या ऑनलाइन रिटेलर 'वाइल्डबेरीज'च्या व्लादिमीर प्रदेशातील एका मोठ्या वेअरहाऊसवर युक्रायनच्या ड्रोनने हल्ला केला, ज्यामुळे तेथे मोठी आग लागली. ड्रोन हल्ल्यानंतर या फॅसिलिटीला आग लागल्याचे कंपनीने सांगितले. त्यांच्या मालकीच्या डझनहून अधिक डिस्ट्रीब्यूशन हब्जना या मोहिमेत लक्ष्य करण्यात आले आहे. रशियामध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी झालेल्या युक्रायनच्या ड्रोन हल्ल्यांमध्ये एकूण आठ जण ठार झाल्याची माहिती प्रादेशिक गव्हर्नर यांनी दिली (Reuters India).
मॉस्कोमध्ये, मेयर सेर्गेई सोब्यानिन यांनी रविवारी शनिवारी संध्याकाळी पॉश बाल्झी रॉसी रेस्टॉरंटमध्ये झालेल्या बॉम्बस्फोटाचे वर्णन "क्रूर दहशतवादी कृत्य" असे केले. या स्फोटात स्फोटक उपकरण घेऊन जाणाऱ्या महिलेसह तिघांचा मृत्यू झाला आणि किमान 21 जण जखमी झाले. उपकरण फुटण्यापूर्वी एका सुरक्षा रक्षकाने त्या महिलेला आत जाण्यापासून रोखल्याचे वृत्त आहे. सोब्यानिन यांनी सांगितले की या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे आणि यामागे जे जबाबदार आहेत त्यांना शोधून काढले जाईल, जरी ऑथॉरिटीजनी युक्रेनमधील युद्धाशी किंवा रशियन भूमीवरील मागील हल्ल्यांशी या घटनेचा संबंध जोडलेला नाही (AP India).
AP India·PIB·Reuters India