ಭಾರತವು 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕುರಿತು ನಾಗರಿಕರ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು

ಭಾರತವು ತನ್ನ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು, 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಇಂದಿನ ನಾಗರಿಕರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಬೃಹತ್ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಈ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಮುನ್ನ ದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು, ಕೇರಳದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ರೈತರವರೆಗಿನ ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಆದರ್ಶವನ್ನಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ನಿನ್ನೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಯಾನದ "ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆ"ಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು, ರಾಷ್ಟ್ರದ "ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ನೂತನ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ" ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಭಾಷಣವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು (PIB). ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಕೂಡ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಕೋರಿದ್ದು, ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ (PIB). ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಡಿದವು.

ಆದರೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅರ್ಥದ ಕುರಿತಾದ ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಭಾರತದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಷ್ಟೇ ಆಳವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1780ರಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಉದ್ಯಮಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ (ಅಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು) ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದ Hicky’s Bengal Gazette ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು (Google News India). ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ವಾರನ್ ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅವರ ಟೀಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ದಮನ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಅದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ದಿಟ್ಟತನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ, Amrita Bazar Patrika (1868) ಮತ್ತು The Hindu (1878) ನಂತಹ ಭಾರತೀಯ ಒಡೆತನದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮೂಡಿಬಂದವು. ಇವು ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಟೀಕೆಯಿಂದ ನೇರ ರಾಜಕೀಯ ವಕಾಲತ್ತಿಗೆ ತಿರುಗಿದವು. ಈ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು 1857ರ ದಂಮಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದವು (Google News India).

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಈ ಪರಂಪರೆಯು 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯ 2026ರ ವರದಿಯು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಹಕ್ಕಿನಂತಹ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೀನುಗಾರರೊಬ್ಬರು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ಥಳಾಂತರದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವುದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ (The Hindu). ಸರ್ಕಾರದ "ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ"ದ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳ ಬಹುಮುಖ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದು ದೇಶವು ತನ್ನ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳನ್ನು ತ್ರಿವರ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ದಾಖಲಿಸಿರುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸ್ವರೂಪದ ಧ್ವನಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕಿದೆ.