మహారాష్ట్రలో 33 ఏళ్ల తర్వాత విద్యార్థి సంఘాల ఎన్నికల పునరుద్ధరణ
యూనివర్సిటీలు, కాలేజీలలో విద్యార్థి సంఘాల ఎన్నికలను 33 ఏళ్ల విరామం తర్వాత తిరిగి ప్రవేశపెట్టేందుకు మహారాష్ట్ర సన్నాహాలు చేస్తోంది. పాలనలో విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం ఉండాలని జాతీయ విద్యా విధానం (National Education Policy) నొక్కిచెప్పిన అంశాన్ని అమలు చేయడంలో భాగంగానే ఈ మార్పు చేపట్టినట్లు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. అకడమిక్ క్యాలెండర్‌కు ఆటంకం కలిగించిన క్యాంపస్ హింస, రాజకీయ జోక్యం నేపథ్యంలో ఈ ఎన్నికలను మొదట 1993లో నిలిపివేశారు. భవిష్యత్తులో నాయకత్వానికి సరైన వేదికను కల్పించడంతో పాటు, గతంలో తలెత్తిన రాజకీయ జోక్యం వంటి సమస్యలను పరిష్కరించే లక్ష్యంతో... నిర్దిష్ట ఎన్నికల ప్రక్రియ ద్వారా విద్యార్థి మండళ్లను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రస్తుత నిర్ణయం వైస్-ఛాన్సలర్లను ఆదేశిస్తోంది.
మహారాష్ట్ర హయ్యర్ అండ్ టెక్నికల్ ఎడ్యుకేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్ రాష్ట్రంలోని అన్ని యూనివర్సిటీల వైస్-ఛాన్సలర్లను రాబోయే విద్యా సంవత్సరంలో ప్రత్యక్ష ఎన్నికల ద్వారా విద్యార్థి మండళ్లను ఏర్పాటు చేయాలని ఆదేశించింది. 1993 నుంచి నిలిచిపోయిన ఈ సంప్రదాయాన్ని ఇప్పుడు ప్రభుత్వం తిరిగి తెస్తోంది. ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ రిపోర్ట్ ప్రకారం, పాలనలో విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం ఉండాలనే జాతీయ విద్యా విధానం (National Education Policy) సిఫారసుల ఆధారంగానే ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ఈ వారంలో జారీ చేసిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల్లో పేర్కొన్నారు.
అకడమిక్ క్యాలెండర్‌కు పదేపదే ఆటంకం కలిగించిన క్యాంపస్ హింస, రాజకీయ జోక్యం కారణంగా 1993లో ఈ ఎన్నికలపై నిషేధం విధించారు. ఈ నిషేధానికి ముందు మహారాష్ట్రలో చురుకైన విద్యార్థి రాజకీయాల చరిత్ర ఉంది. క్యాంపస్ జీవితంలోనూ, విస్తృత రాజకీయ ఉద్యమాల్లోనూ సంఘాలు కీలక పాత్ర పోషించాయి. అయితే, ఎన్నికల ప్రక్రియ కోసం ఒక ప్రవర్తనా నియమావళిని (code of conduct) తప్పనిసరి చేయడం ద్వారా గూడుకట్టుకున్న ఆ గత ఆందోళనలను పరిష్కరించేందుకు తాజా ఆదేశాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి. అయితే తొలి ఉత్తర్వుల్లో ఆ నియమావళికి సంబంధించిన నిర్దిష్ట నిబంధనలను మాత్రం వెల్లడించలేదు.
లింగ్డో కమిటీ (Lyngdoh Committee) సిఫారసులకు అనుగుణంగా విద్యార్థి సంఘాల ఎన్నికలను పునరుద్ధరించాలని రాష్ట్రాలను కోరుతూ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన సుదీర్ఘకాలిక ఆదేశాలకు అనుగుణంగానే ఈ చర్య ఉంది. ఈ కమిటీ ఎన్నికల ఖర్చులకు పరిమితులు, అర్హత ప్రమాణాలు, బాహ్య రాజకీయ పార్టీల ప్రభావంపై కొన్ని పరిమితులను విధించింది. మహారాష్ట్ర పబ్లిక్ యూనివర్సిటీస్ యాక్ట్, 2016 చట్టం పరిధిలో ఉంటూనే, ఎన్నికల కోసం తమ సొంత నిబంధనలను రూపొందించుకోవాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు యూనివర్సిటీలను ఆదేశించాయి.
క్యాంపస్‌లలో ప్రజాస్వామ్య వాతావరణం పునరుద్ధరణగా భావిస్తూ విద్యార్థి సంఘాలు, రాజకీయ పార్టీలు ఈ ప్రకటనను స్వాగతించాయి. అయితే, ఈ పునరుద్ధరణ వల్ల ఒకప్పుడు నిషేధానికి దారితీసిన రాజకీయ జోక్యం మళ్లీ పెరిగి, విద్యా వాతావరణం దెబ్బతింటుందనే ఆందోళనను కొంతమంది విద్యావేత్తలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. స్ట్రక్చర్డ్ ఎలక్టోరల్ ప్రాసెస్, తప్పనిసరి ప్రవర్తనా నియమావళి ద్వారా ఆ నష్టాలను నివారించవచ్చని, అదే సమయంలో విద్యార్థులకు ఒక క్రమబద్ధమైన లీడర్‌షిప్ పైప్‌లైన్‌ను ఏర్పాటు చేయవచ్చని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది.
రాబోయే నెలల్లో యూనివర్సిటీలు ఎన్నికల షెడ్యూళ్లను ప్రకటించి, తమ నిబంధనలను ఖరారు చేస్తాయని భావిస్తున్నారు. కొత్త విద్యా సంవత్సరానికి తక్కువ సమయం ఉన్నందున, రాష్ట్రంలోని వివిధ యూనివర్సిటీల పరిధిలో ఈ ప్రవర్తనా నియమావళిని ఎలా అమలు చేస్తారు? అనుకున్న సమయానికి ఎన్నికలు జరుగుతాయా లేదా? అనే అంశాలపై ఇంకా స్పష్టత రాలేదు.
Indian Express