'వందేమాతరం' వివాదంపై సోనియా గాంధీని టార్గెట్ చేసిన అమిత్ షా

ఆగస్టు 16, ఆదివారం నాడు కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఒక వీడియో స్టేట్మెంట్‌ను విడుదల చేశారు. 'వందేమాతరం' వివాదంపై కాంగ్రెస్ లీడర్ సోనియా గాంధీని ఆయన విమర్శించారు. రాజకీయ లబ్ధి కోసమే ఆమె పార్టీ జాతీయ గీతాన్ని వ్యతిరేకిస్తోందని ఆరోపించారు. సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో షేర్ చేసిన దాదాపు రెండు నిమిషాల ఈ క్లిప్‌లో.. జాతీయ గైర్వానికి ప్రతీక అయిన ఈ గీతాన్ని కాంగ్రెస్ చారిత్రక కాలం నుంచి "అగౌరవపరుస్తూ" వస్తోందని షా పేర్కొన్నారు. "దేశమంతా ఏకమై వందేమాతరం పాడుతుంటే, కొంతమంది మాత్రం ఇప్పటికీ విభజనలు సృష్టించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు" అని ఆయన అన్నారు. నేరుగా సోనియా గాంధీ పేరు ప్రస్తావించకపోయినా, ఆమె పార్టీ వైఖరిని ఆయన ఉదహరించారు (The Hindu).

పబ్లిక్ లైఫ్‌లో ఈ గీతానికి ఉన్న ప్రాధాన్యతపై మళ్లీ రాజుకున్న రాజకీయ విమర్శల నడుమ ఈ వివాదం ఇటీవలి రోజుల్లో మరింత ముదిరింది. బెంగంకి చెందిన బంకిమ్ చంద్ర చట్టోపాధ్యాయ రాసిన బెంగాలీ పద్యానికి సంగీతం సమకూర్చగా రూపుదిద్దుకున్న 'వందేమాతరం', భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం నాటి నుంచీ జాతీయవాద చర్చల్లో కేంద్ర బిందువుగా ఉంది. జాతీయ గీతమైన 'జన గణ మన'కు భిన్నంగా, 1950లో దీన్ని జాతీయ గీతంగా (నేషనల్ సాంగ్) ఆమోదించినప్పటి నుంచి.. దీని మతపరమైన, సాంస్కృతికపరమైన అంశాలపై, ముఖ్యంగా హిందూ దేవతల ప్రస్తావనలపై ఎప్పుడూ చర్చలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. ఆగస్టు 15న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేసిన 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగం తర్వాత షా ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఐక్యత, సమిష్టి పురోగతి ఇతివృత్తాలను మోదీ తన ప్రసంగంలో నొక్కిచెప్పారు. దేశాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ప్రజలు తమ "దృష్టి, ఆలోచనలు, మాటలు, చేతలను" ఒకే తాటిపైకి తెచ్చుకోవాలని ఎర్రకోట నుంచి ప్రధాని పిలుపునిచ్చారు. మరుసటి రోజు సోషల్ మీడియాలో ఒక సంస్కృత సుభాషితాన్ని షేర్ చేయడం ద్వారా ఆయన ఆ సందేశాన్ని మరింత బలోపేతం చేశారు (PIB).

చారిత్రక, సాంస్కృతిక మైలురాళ్లను హైలైట్ చేయడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న విస్తృత ప్రయత్నాలకు అనుగుణంగానే షా విమర్శల టైమింగ్ కూడా ఉంది. ఆగస్టు 16న న్యూఢిల్లీలోని సైదవ్ అటల్ స్మారక స్థలంలో మాజీ ప్రధాని అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయికి మోదీ నివాళులు అర్పించారు. అధికార భారతీయ జనతా పార్టీ తన వారసత్వాన్ని, సైద్ధాంతిక కొనసాగింపును ఎంతగా నొక్కిచెబుతుందో ఇది తెలియజేస్తోంది (PIB). కాగా, సోమవారం ఉదయం వరకు షా ఆరోపణలపై కాంగ్రెస్ పార్టీ బహిరంగంగా స్పందించలేదు. అయితే ఆర్థిక అసమానతలు, నిరుద్యోగం వంటి "నిజమైన సమస్యల" నుంచి దృష్టి మళ్లించే ప్రయత్నమే ఈ చర్చ అని కాంగ్రెస్ నేతలు తమ గత ప్రకటనలలో పేర్కొన్నారు.

'వందేమాతరం' రగడ భారతీయ రాజకీయాల్లోని లోతైన సైద్ధాంతిక చీలికలను ప్రతిబింబిస్తోంది. జాతీయవాదానికి ఐక్యతా ప్రతీకగా బీజేపీ ఈ గీతాన్ని ఎప్పటినుంచో సమర్థిస్తుండగా.. మైనారిటీ వర్గాలను అట్టడుగుకు నెట్టేందుకు దీని మూలాలను, సాహిత్యాలను రాజకీయ లబ్ధి కోసం వాడుకుంటున్నారని విమర్శకులు వాదిస్తున్నారు. దేశభక్తిని, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను సమతుల్యం చేయాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతూ.. పాఠశాలల్లో దీనిని పాడటాన్ని తప్పనిసరి చేయలేమని 2018లో సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే ప్రస్తుత రాజకీయ పోరు మాత్రం ఈ ఏడాది చివర్లో జరగనున్న రాష్ట్రాల ఎన్నికల ముందు తమ ఓటు బ్యాంకులను ఏకం చేసుకునేందుకు ఇరు పార్టీలు చేస్తున్న ప్రయత్నంలాగే కనిపిస్తోంది.

షా వీడియోపై కాంగ్రెస్ ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక ఖండన జారీ చేయలేదు. దీంతో ఈ అంశంపై ఆ పార్టీ ఏ విధంగా ఎదురుదాడి చేస్తుందనే దానిపై స్పష్టత లేకపోవడంతో పాటు, ప్రజల్లో దీనిపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందనేది వేచి చూడాల్సి ఉంది. ఇటీవలి కాలంలో పెద్దగా రాజకీయాల్లో కనిపించని సీనియర్ నేత సోనియా గాంధీని హోంమంత్రి నేరుగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం వెనుక, మళ్లీ ధ్రువీకరణ రాజకీయాలను (పోలరైజింగ్ డిబేట్) తెరపైకి తేవాలనే ఒక పక్కా వ్యూహం ఉన్నట్లు స్పష్టమవుతోంది.