युक्रेन संघर्षावरील पुतीन यांच्याकडून मोदींच्या 'छान कल्पनांचे' कौतुक

रशियन वृत्तसंस्था 'टास'ने (TASS) 'वलदाई इंटरनॅशनल डिस्कशन क्लब'मधील (The Hindu) पुतीन यांच्या वक्त्र्त्वाचा हवाला देत म्हटले आहे की, युक्रेन संघर्षावर परस्पर संमतीने तोडगा काढण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याकडे "फार छान कल्पना" आहेत आणि ते प्रत्येक द्विपक्षीय बैठकीत हा मुद्दा उपस्थित करतात, असे रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन यांनी गुरुवारी सांगितले.

1 ऑक्टोबर रोजी वार्षिक मंचावर बोलताना पुतीन म्हणाले की, रशियन नेत्याने ज्याचे वर्णन "खूप चांगले, अगदी मैत्रीपूर्ण संबंध, अगदी वैयक्तिक पातळीवरचे" (The Hindu) असे केले, त्या पार्श्वभूमीवर युद्ध संपवण्यासाठी सातत्याने प्रयत्न करणाऱ्या मोजक्या जागतिक नेत्यांपैकी मोदी एक आहेत. पुतीन म्हणाले, "आमच्या प्रत्येक भेटीत ते हे विषय काढतात आणि त्यात त्यांना खूप रस असतो." त्यांनी पुढे सांगितले की, भारतीय पंतप्रधानांचे प्रस्ताव हे "परस्पर मान्य होणारे उपाय शोधण्याच्या उद्देशाने" (The Hindu) आहेत.

'द इंडियन एक्सप्रेस'ने वृत्त दिले आहे की, पुतीन यांनी मोदींच्या सातत्यपूर्ण राजनैतिक प्रयत्नांबद्दल कृतज्ञताही व्यक्त केली आणि युद्ध संपवण्यासाठी ते सतत करत असलेल्या पाठपुराव्याबद्दल आपण "आभारी" असल्याचे सांगितले (Indian Express). गेल्या महिन्यात नवी दिल्ली येथे पार पडलेल्या ब्रिक्स (BRICS) परिषदेच्या बाजूला दोन्ही नेत्यांची भेट झाल्यानंतर काही आठवड्यांनी ही टिप्पणी समोर आली आहे. या भेटीत पुतीन यांनी फेब्रुवरी 2022 मध्ये सुरू झालेल्या या संघर्षाच्या एकूण परिस्थितीबद्दल आणि सुरू असलेल्या शांतता उपक्रमांबद्दल मोदींना माहिती दिली होती (The Hindu).

या शिखर परिषदेच्या काही दिवस आधी, क्रेमलिनचे प्रवक्ते दमित्री पेसकोव यांनी भारताच्या मध्यस्थीबाबत मॉस्कोची सकारात्मक भूमिका स्पष्ट केली होती. त्यांनी म्हटले होते की, नवी दिल्लीचे कोणतेही शांतता प्रयत्न रशिया स्वागतार्ह मानेल आणि चर्चा व मुत्सद्देगिरीच्या माध्यमातून तोडगा काढण्याच्या भारताच्या भूमिकेशी मॉस्कोची रणनीती जवळून जुळते (The Hindu). या आक्रमणापासून भारताने जाणीवपूर्वक तटस्थता राखली आहे, रशियाचा निषेध करणाऱ्या संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या (UN) मतदानांपासून दूर राहून त्वरित शत्रुत्व थांबवण्याचे आणि वाटाघाटींकडे परतण्याचे आवाहन केले आहे.

बुधवारी वलदाई सत्रातच, पुतीन यांनी भारताच्या देशांतर्गत एकात्मतेचेही विनायाचने कौतुक केले. त्यांनी एका संभाषणाचा उल्लेख केला ज्यामध्ये मोदींनी त्यांना सांगितले होते की, देशाच्या 1.5 अब्ज लोकसंख्येपैकी 60 कोटी लोक हिंदी ही मातृभाषा म्हणून बोलतात तर उर्वरित लोक आपापल्या भाषा बोलतात, तरीही "ते सगळे एकत्र राहतात" (The Hindu). पुतीन म्हणाले, "भारतीय संस्कृतीत काहीतरी वेगळेच आणि अद्वितीय आहे जे विविधता आणि एकता कशी एकत्र नांदू शकतात याचे नक्कीच उदाहरण देऊ शकते" (The Hindu).

युक्रेनमधील रणभूमीवरील परिस्थितीवर वाटाघाटीद्वारे तोडगा निघण्याची कोणतीही चिन्हे दिसत नसली, तरी मॉस्को पश्चिम देश आणि ग्लोबल साऊथ (Global South) या दोन्ही देशांसोबत नवी दिल्लीच्या संबंधांचा फायदा कसा घेऊ पाहत आहे, हे रशियन नेत्याच्या या वक्तव्यावरून अधोरेखित होते. मोदींच्या या "फार छान कल्पनांचे" रूपांतर एका ठोस शांतता आराखड्यात होते का, हा प्रश्न अद्याप कायम आहे.