भारताकडून पाकिस्तान समर्थित 200 हून अधिक मिलिटंट ऑपरेटरना अटक, मोठे हल्ले टळल्याचा दावा

जम्मू आणि काश्मीर तसेच इतर भागांतील नियोजित हल्ले उधळून लावत, पाकिस्तान समर्थित मिलिटंट समूहांशी संधान असणाऱ्या 200 हून अधिक ऑपरेटरना अटक केल्याची घोषणा भारतीय सुरक्षा यंत्रणांनी काल केली. रॉयटर्सने उद्धृत केलेल्या अधिकाऱ्यांच्या मते, गेल्या काही वर्षांमधील सर्वात मोठ्या मोहिमांपैकी एक असलेल्या या कारवाईत सीमापारून पाठिंबा मिळणाऱ्या नेटवर्क्सना लक्ष्य करण्यात आले.

सोमवारपर्यंतच्या काही दिवसांत ही धडक कारवाई करण्यात आली. यामध्ये जम्मू आणि काश्मीरमधील अनेक जिल्ह्यांसह पंजाब आणि उत्तर प्रदेशच्या काही भागांत सुरक्षा दलांनी छापे टाकले. मान्सूनच्या दिवसांत हवामानामुळे सैन्याच्या हालचालींवर मर्यादा येतात, याच काळात हे ऑपरेटर टार्गेटेड किलिंग आणि घातपातासारख्या "विघातक कारवाया" करण्याच्या तयारीत होते, असा दावा प्राधिकरणाने केला आहे. नियोजित हल्ल्यांचे नेमके तपशील अद्याप उघड करण्यात आले नसले, तरी भारताच्या 15 ऑगस्टच्या स्वातंत्र्यदिनापूर्वी हिंसाचार वाढण्याची शक्यता या कारवाईमुळे टळली आहे, असे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.

भारत आणि पाकिस्तानमधील सततच्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ही घडामोडी घडली आहे. वादग्रस्त जम्मू आणि काश्मीर प्रदेशात बंडखोरांच्या कारवायांना दोन्ही देश एकमेकांवर पाठिंबा दिल्याचा आरोप करत असतात. भारताच्या नियंत्रणाखालील प्रदेशात सक्रिय असलेल्या मिलिटंट समूहांना इस्लामाबादकडून लॉजिस्टिक आणि आर्थिक मदत पुरवली जाते, असा दावा नवी दिल्ली दीर्घकाळापासून करत आली आहे. मात्र, पाकिस्तानने हा आरोप फेटाळला आहे. या ताज्या अटकेमुळे सीमापार मिलिटन्सीचा मुकाबला करताना भारतीय सुरक्षा यंत्रणांसमोर असलेल्या आव्हानांवर प्रकाश पडतो, विशेषतः जेव्हा दोन्ही देश वेळोवेळी राजनैतिक आणि लष्करी स्तरावर शक्तिप्रदर्शन करत असतात.

या कारवाईमुळे व्यापक प्रादेशिक सुरक्षा स्थितीही अधोरेखित होते. संशयित मिलिटंट सेल शोधून ते नष्ट करण्यासाठी भारताने सर्व्हिलन्स आणि गुप्तचर माहितीची देवाणघेवाण करण्याचे यंत्रणा बळकट केली आहे. विश्लेषकांच्या मते, अशा मोठ्या प्रमाणावरील अटकेच्या कारवाया सहसा मोठ्या राष्ट्रीय कार्यक्रमांच्या आधी केल्या जातात किंवा द्विपक्षीय तणावाच्या काळात आपली ताकद दाखवण्यासाठी अशा वेळा निवडल्या जातात. तथापि, या कारवाईत सामील असलेल्या विशिष्ट समूहांबद्दल किंवा अटकेमागील पुराव्यांबद्दल मोजकीच माहिती बाहेर आल्यामुळे, या कारवाईचा आवाका आणि परिणामांबद्दल प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

या आरोपांच्या उत्तरात पाकिस्तानकडून अद्याप कोणतेही अधिकृत वक्तव्य जारी करण्यात आलेले नाही. पकडण्यात आलेल्या व्यक्तींवर विद्यमान दहशतवादविरोधी कायद्यांतर्गत खटला चालवला जाईल की आणखी कारवाया प्लॅन केल्या आहेत, याबाबत भारतीय प्रशासनाने अद्याप कोणतीही माहिती दिलेली नाही. सीमावर्ती भागात परिस्थितीवर बारीक नजर ठेवली जात असून, गेल्या काही आठवड्यांत तिथे लष्करी कुमक वाढवण्यात आली आहे.